Săn Cực Quang: Bí Kíp Du Lịch Lapland Tự Túc Cho Người Mới

chiaselund
2 days ago
7 min read

Có lẽ trong danh sách "Bucket list" (những điều cần làm trước khi chết) của bất kỳ ai yêu thích xê dịch, dòng chữ "Ngắm Bắc Cực Quang" (Aurora Borealis) luôn nằm ở những vị trí đầu tiên. Mình cũng vậy. Ngày mình quyết định khăn gói sang Phần Lan sinh sống, hình ảnh những dải lụa xanh ngọc bích nhảy múa trên bầu trời đêm đầy sao chính là động lực lớn nhất giúp mình vượt qua nỗi sợ về cái lạnh -20 độ C.

Nhưng đời không như mơ, và Cực Quang không phải cứ muốn là thấy. Mình đã từng có chuyến đi đầu tiên thất bại thảm hại: đi sai thời điểm, chọn sai chỗ và run cầm cập vì mặc không đủ ấm. Đứng giữa màn đêm đen kịt mà không thấy chút ánh sáng xanh nào, chỉ thấy tuyết rơi trắng xóa, cảm giác lúc đó vừa tiếc tiền vừa tiếc công sức vô cùng.

Để bạn không phải đi vào "vết xe đổ" của mình, hôm nay mình sẽ chia sẻ tất tần tật kinh nghiệm xương máu về hành trình du lịch Lapland tự túc để săn Cực Quang. Đi tháng nào xác suất cao nhất? Ở đâu đẹp nhất? Và cần chuẩn bị gì để không bị biến thành "cây kem" giữa rừng già? Hãy cùng mình tìm hiểu nhé.

1. Thời điểm vàng: Không phải cứ mùa đông là thấy!

Nhiều bạn lầm tưởng cứ đến mùa đông, tuyết rơi dày là sẽ thấy Cực Quang. Thực tế, kẻ thù lớn nhất của Cực Quang là Mây. Nếu trời đầy mây và tuyết đang rơi, bạn sẽ chẳng thấy gì cả dù chỉ số hoạt động mặt trời có cao đến đâu.

Theo kinh nghiệm của mình và thống kê khí tượng, mùa săn Cực Quang kéo dài từ cuối tháng 8 đến tháng 4 năm sau, nhưng được chia làm các giai đoạn:

Giai đoạn 1: Mùa thu (Tháng 9 - Tháng 10) - "Ruska"

Đây là thời điểm yêu thích của mình và các nhiếp ảnh gia.

Ưu điểm: Trời chưa quá lạnh, mặt hồ chưa đóng băng. Bạn có thể chụp được ảnh Cực Quang phản chiếu xuống mặt nước cực kỳ ảo diệu ("Double Aurora").
Cảnh sắc: Mùa lá vàng lá đỏ (Ruska) đẹp nao lòng.

Giai đoạn 2: Giữa Đông (Tháng 11 - Tháng 1) - "Kaamos"

Đây là thời điểm đêm vùng cực (Kaamos), mặt trời không mọc.

Nhược điểm: Trời rất tối nhưng xác suất tuyết rơi dày rất cao, mây che phủ nhiều.
Lưu ý: Nếu bạn kết hợp đi thăm ông già Noel thì dịp Giáng sinh rất tuyệt, nhưng để chuyên tâm săn Cực Quang thì đây là canh bạc 50/50. Bạn có thể đọc thêm về Rovaniemi dịp này trong bài 1 [15001 Thăm Làng Ông Già Noel Tại Rovaniemi, Phần Lan].

Giai đoạn 3: Cuối Đông (Tháng 2 - Tháng 3) - Thời điểm vàng

Ưu điểm: Đây là lúc bầu trời quang đãng nhất trong năm. Tuyết trên cây đã dày và cứng, tạo nên những "bức tượng tuyết" (Tykkylumi) tuyệt đẹp.
Lưu ý: Đây cũng là lúc lạnh nhất, nhiệt độ có thể xuống -30 độ C.

2. Địa điểm: Đi càng xa, cơ hội càng lớn

Khi lên kế hoạch du lịch Lapland tự túc, việc chọn "căn cứ địa" là quan trọng nhất.

Rovaniemi - Cửa ngõ Lapland

Nơi đây thuận tiện đi lại nhất, có sân bay, tàu hỏa. Tuy nhiên, vì là thành phố lớn nên bị ô nhiễm ánh sáng (light pollution) khá nhiều. Để thấy Cực Quang, bạn phải lái xe hoặc đi tour ra khỏi trung tâm khoảng 20-30km.

Ivalo & Saariselkä - Vùng đất hứa

Nằm xa hơn về phía Bắc (gần sân bay Ivalo). Nơi đây nổi tiếng với các khu nghỉ dưỡng lều kính (Glass Igloo) và ít ô nhiễm ánh sáng hơn Rovaniemi. Cơ hội thấy Cực Quang ngay tại cửa sổ phòng ngủ là rất cao.

Kilpisjärvi & Utsjoki - Cực Bắc xa xôi

Nếu bạn thực sự đam mê và muốn xác suất gần như 100%, hãy đến những nơi này. Kilpisjärvi được mệnh danh là nơi có bầu trời sạch nhất châu Âu. Tuy nhiên, việc di chuyển đến đây khá vất vả và tốn kém.

3. Di chuyển và Lưu trú: Tự túc sao cho "nhàn"?

Phương tiện đến Lapland

Từ Helsinki, bạn có hai cách phổ biến:

Bay: Finnair hoặc Norwegian bay thẳng đến Rovaniemi, Ivalo hoặc Kittilä. Nhanh nhưng đắt. Hãy tham khảo mẹo bay trong bài 2 [10012 Những Chuyến Bay Dài – Bí Kíp Bay Xa Mà Vẫn Vui].
Tàu hỏa đêm (VR): Đây là trải nghiệm mình khuyên dùng (đã chia sẻ ở bài viết trước). Tiết kiệm chi phí khách sạn một đêm và rất thú vị.

Di chuyển tại Lapland

Khi đi du lịch Lapland tự túc, việc thuê xe tự lái (Rent a car) giúp bạn chủ động "săn" mây và tìm chỗ tối. Tuy nhiên, lái xe trên đường tuyết trơn trượt ở tốc độ 80-100km/h không phải chuyện đùa. Bạn bắt buộc phải đọc kỹ bài 3 [10014 Lái Xe Trên Đường Trơn: Hướng Dẫn Cho Người Mới] trước khi cầm vô lăng tại đây.

Ở đâu? Lều kính hay Nhà gỗ?

Lều kính (Glass Igloo): Đắt (400-800€/đêm) nhưng đáng tiền cho một đêm trải nghiệm "ngủ dưới ngàn sao".
Nhà gỗ (Mökki): Ấm cúng, có phòng tắm hơi (Sauna) riêng, giá rẻ hơn và có bếp để tự nấu ăn. Sau một đêm lạnh giá, về nhà gỗ xông hơi rồi nướng xúc xích là chuẩn bài "chill" kiểu Phần Lan mà mình từng kể trong bài 4 [15015 Khám phá “giờ rảnh” của người Phần: Chill kiểu nào cho chất?].

4. Trang phục: Yếu tố sống còn

Đừng bao giờ đánh giá thấp cái lạnh ở Bắc Cực. Khi bạn đứng yên một chỗ đợi Cực Quang lúc 1 giờ sáng ở nhiệt độ -25 độ C, cái lạnh sẽ thấm vào tận xương tủy.

Quy tắc vàng là Layering (Mặc nhiều lớp):

Lớp trong cùng (Base layer): Đồ nhiệt (Merino wool là tốt nhất).
Lớp giữa (Mid layer): Áo len, áo nỉ (Fleece).
Lớp ngoài cùng (Outer layer): Quần áo gió tuyết chuyên dụng (chống thấm nước, chắn gió).
Phụ kiện: 2 đôi tất (1 mỏng 1 dày), găng tay 2 lớp, mũ trùm kín tai, khăn quàng cổ và miếng dán giữ nhiệt.

Mình đã có một bài viết cực kỳ chi tiết về danh sách đồ cần mua, bạn hãy xem và chuẩn bị theo checklist trong đó: 5 [10018 Trang Phục Mùa Đông Phải Mua Trước Khi Đến Bắc Âu]. Đừng để chuyến đi bị hủy hoại chỉ vì... lạnh quá không chịu nổi.

5. Công nghệ săn tìm: Đừng chỉ dựa vào may mắn

Đi du lịch Lapland tự túc nghĩa là bạn phải tự làm hướng dẫn viên cho chính mình. Hãy tải ngay các ứng dụng sau:

My Aurora Forecast / Aurora Reach: Theo dõi chỉ số KP (chỉ số địa từ). KP càng cao, cực quang càng mạnh và lan xuống phía nam. Ở Lapland, chỉ cần KP 2-3 là đã thấy rất rõ.
Ilmatieteen laitos: App thời tiết của Phần Lan. Quan trọng nhất là xem bản đồ mây (Cloud cover). Hãy lái xe đến nơi nào trời quang mây tạnh.

Mẹo chụp ảnh:

Điện thoại xịn đời mới có thể chụp được, nhưng tốt nhất vẫn là máy ảnh cơ.

Bắt buộc có chân máy (Tripod).
Chế độ phơi sáng lâu (Long exposure): 5s - 15s.
ISO: 800 - 3200 tùy độ sáng.

Tải xuống: Checklist Săn Cực Quang Tự Túc (1 Trang PDF)

Để giúp bạn không bỏ sót bất cứ thứ gì, mình đã tổng hợp checklist này. Bạn hãy lưu về điện thoại nhé.

CHECKLIST DU LỊCH LAPLAND & SĂN CỰC QUANG

1. Lên kế hoạch:

[ ] Chọn thời điểm (Tháng 9-10 hoặc Tháng 2-3).
[ ] Đặt vé tàu đêm/máy bay sớm (trước 2-3 tháng).
[ ] Book phòng (Igloo hoặc Cottage).
[ ] Đặt xe thuê (yêu cầu lốp đinh mùa đông).

2. Hành lý & Trang phục (Xem bài 10018):

[ ] Đồ len Merino (Base layer).
[ ] Giày tuyết chuyên dụng (chống nước, đế dày).
[ ] Găng tay cảm ứng (để dùng điện thoại mà không cóng tay).
[ ] Miếng dán giữ nhiệt (Body warmer) - Mua nhiều vào!
[ ] Đèn pin đeo đầu (Headlamp).

3. Thiết bị công nghệ:

[ ] Máy ảnh + Tripod (Chân máy).
[ ] Pin dự phòng (Pin tụt rất nhanh khi trời lạnh, hãy giữ ấm cho pin).
[ ] Tải App: My Aurora Forecast, Ilmatieteen laitos, 112 Suomi (khẩn cấp).

4. Kỹ năng sinh tồn:

[ ] Kiểm tra dự báo thời tiết & chỉ số KP hàng giờ.
[ ] Mang theo bình giữ nhiệt đựng trà/cà phê nóng.
[ ] Luôn đổ đầy bình xăng khi có thể (Trạm xăng ở Lapland rất thưa thớt).

Lời kết

Hành trình du lịch Lapland tự túc để săn Bắc Cực Quang là một cuộc chơi của sự kiên nhẫn và một chút may mắn. Có thể bạn sẽ phải thức trắng nhiều đêm, lái xe hàng trăm cây số trong bão tuyết mà vẫn về tay trắng. Nhưng tin mình đi, khoảnh khắc bầu trời bừng sáng với những dải màu xanh, tím nhảy múa ngay trên đầu bạn, mọi mệt mỏi sẽ tan biến hết. Đó là phép màu của thiên nhiên mà không camera nào ghi lại trọn vẹn được.

Ngoài việc săn Cực Quang, Lapland còn rất nhiều hoạt động thú vị khác như đi xe chó kéo (Husky safari), xe tuần lộc hay trượt tuyết. Nếu bạn đi cùng gia đình, hãy cân nhắc sức khỏe của mọi người để chuyến đi trọn vẹn nhất, tham khảo thêm kinh nghiệm trong bài 6 [15013 Du Học Phần Lan Cùng Gia Đình: Có Dễ Không?] để hiểu thêm về việc chuẩn bị cho cả nhà.

Chúc các bạn có một chuyến đi để đời và "săn" được thật nhiều ánh sáng phương Bắc!

Hẹn gặp lại các bạn ở bài viết sau!