Các Món Ăn "Kỳ Lạ" Bạn Nên Thử Tại Phần Lan
- chiaselund
- Mar 16
- 7 min read
Khi nhắc đến những lý do để chuyển đến Phần Lan, người ta thường nói về hệ thống giáo dục hàng đầu, thiên nhiên trong lành hay phúc lợi xã hội tuyệt vời. Nhưng thú thật với các bạn, hiếm ai nói rằng họ đến đây vì... đồ ăn.
Trong những ngày đầu mới sang, mình đã từng bị "sốc" nhẹ khi bước vào siêu thị. Không thấy nước mắm, không thấy rau muống, chỉ toàn là khoai tây, bánh mì đen và những kệ kẹo màu đen sì bí ẩn. Ẩm thực nơi đây không đậm đà gia vị, chua cay mặn ngọt rõ ràng như Việt Nam, mà nó thiên về sự nguyên bản, đơn giản và "thật" nhất của nguyên liệu.
Tuy nhiên, sống lâu mới biết, ẩm thực Phần Lan có một sức hút rất riêng. Nó là sự kết tinh của rừng và biển, của sự khắc nghiệt mùa đông và sự tươi mới mùa hè. Có những món ăn thoạt nhìn thì kỳ lạ, thậm chí hơi "đáng sợ", nhưng khi đã quen rồi thì lại gây nghiện lúc nào không hay.
Hôm nay, hãy tạm gác lại chuyện giấy tờ, visa sang một bên. Mình mời bạn ngồi xuống, chúng ta cùng làm một chuyến "Food tour" qua màn hình để khám phá những món ăn độc đáo nhất tại xứ sở ngàn hồ nhé.
1. Salmiakki – "Vàng đen" hay "Cơn ác mộng" của người nước ngoài?
Nếu bạn hỏi bất kỳ người Phần Lan nào về niềm tự hào ẩm thực của họ, câu trả lời đầu tiên chắc chắn là Salmiakki (Kẹo cam thảo mặn).
Cú lừa thế kỷ
Lần đầu tiên mình được một người bạn Phần Lan mời ăn kẹo. Thấy viên kẹo màu đen nhánh, mình hí hửng tưởng là socola đắng. Nhưng khi bỏ vào miệng... Ôi trời ơi! Một vị mặn chát của muối Amoni Clorua xộc lên mũi, kèm theo vị hăng hăng của rễ cam thảo. Mình đã suýt nhả ra ngay lập tức trước sự cười bò của đám bạn.
Tại sao người Phần lại mê mệt nó?
Với người Phần Lan, Salmiakki là hương vị tuổi thơ, là "quốc hồn quốc túy". Họ không chỉ ăn kẹo, họ còn cho vị Salmiakki vào kem, sô cô la, và thậm chí là... rượu (Salmari).
Lời khuyên: Đừng thử ngay loại "Hardcore" (siêu mặn). Hãy bắt đầu bằng kem Salmiakki hoặc sô cô la nhân Salmiakki (của hãng Fazer). Vị ngọt sẽ làm dịu đi vị mặn, và biết đâu bạn sẽ nghiện nó như mình bây giờ.
2. Karjalanpiirakka (Bánh Karelia) – Bữa sáng quốc dân
Nếu Việt Nam có Bánh mì, thì ẩm thực Phần Lan có Karjalanpiirakka. Đây là món mình ăn nhiều nhất trong suốt những năm sống ở đây vì nó rẻ, tiện và khá ngon.
Cấu tạo độc đáo
Chiếc bánh có hình dáng giống chiếc thuyền nhỏ (hoặc chiếc dép), với lớp vỏ làm bằng bột lúa mạch đen (Rye) cực mỏng và giòn. Nhân bên trong thường là cháo gạo (riisipuuro) hoặc khoai tây nghiền.
Cách ăn chuẩn bài
Bạn có thể mua bánh này ở bất cứ siêu thị nào (quầy bánh tươi hoặc đồ đông lạnh). Nhưng để ngon nhất, hãy nướng nóng lại cho vỏ giòn, sau đó phết lên trên một lớp Munavoi (hỗn hợp bơ trộn với trứng luộc dầm nát).
Vị béo ngậy của bơ trứng hòa quyện với lớp vỏ lúa mạch thơm lừng tạo nên một bữa sáng đầy năng lượng. Đây cũng là món ăn nhẹ tuyệt vời trong các giờ nghỉ giải lao (Kahvitauko) mà mình từng nhắc đến trong bài [ 15015 Khám phá “giờ rảnh” của người Phần: Chill kiểu nào cho chất? ].
3. Lohikeitto (Súp cá hồi kem) – Sự ấm áp giữa mùa đông
Mùa đông Phần Lan lạnh thấu xương, và không gì tuyệt vời hơn là được xì xụp một bát súp cá hồi nóng hổi. Khác với canh chua cá của Việt Nam, Lohikeitto mang đậm phong cách Bắc Âu: Béo và Thơm.
Thành phần: Cá hồi tươi (rất nhiều cá!), khoai tây, cà rốt, hành tây (Leek) và đặc biệt là rất nhiều kem tươi (Cooking cream) cùng thì là (Dill).
Hương vị: Nước súp trắng đục, béo ngậy vị kem nhưng không hề ngấy nhờ hương thơm của thì là. Miếng cá hồi mềm tan trong miệng.
Ăn kèm: Món này nhất định phải ăn cùng với bánh mì lúa mạch đen (Ruisleipä) phết bơ.
Nếu bạn đi chợ cũ (Kauppatori) ở Helsinki, hãy ghé vào những lều vải màu cam để thưởng thức một bát súp này. Đó là trải nghiệm ẩm thực đường phố "chân ái" nhất tại đây.
4. Poronkäristys (Thịt tuần lộc xào) – Đặc sản vùng Lapland
Nhiều bạn hỏi mình: "Tuần lộc là bạn của ông già Noel, sao lại ăn thịt?". Thực tế, ở vùng Lapland phía Bắc, tuần lộc là gia súc được chăn nuôi phổ biến như trâu bò ở Việt Nam vậy. Và thịt tuần lộc là một đặc sản đắt đỏ, sang trọng trong ẩm thực Phần Lan.
Hương vị "hoang dã"
Món phổ biến nhất là Poronkäristys (Sautéed Reindeer). Thịt tuần lộc được thái lát mỏng, xào với bơ (rất nhiều bơ!) và mỡ, hầm cho đến khi mềm nhừ.
Vị giác: Thịt tuần lộc rất nạc, có vị đậm đà hơn thịt bò và mang chút hương vị "gamey" (hương vị thịt thú rừng) đặc trưng.
Cách trình bày: Món này luôn được phục vụ trên một lớp khoai tây nghiền (Perunamuusi) mịn màng, kèm theo dưa chuột muối và mứt quả Lingonberry (Puolukka). Vị chua ngọt của mứt sẽ cân bằng lại vị béo của thịt.
Nếu bạn có dịp lên Rovaniemi thăm ông già Noel, đừng quên gọi món này trong các nhà hàng nhà gỗ ấm cúng. Bạn có thể tìm hiểu thêm về vùng đất này qua bài viết [ 15001 Thăm Làng Ông Già Noel Tại Rovaniemi, Phần Lan ].
5. Ruisleipä (Bánh mì lúa mạch đen) – Tình yêu vĩnh cửu
Người Phần Lan yêu bánh mì đen đến mức họ mang nó đi khắp thế giới. Đây là loại bánh mì làm từ 100% lúa mạch đen, lên men chua tự nhiên.
Đặc điểm: Cứng, đặc ruột, màu nâu sẫm và có vị chua nhẹ.
Lợi ích: Cực kỳ tốt cho sức khỏe, giàu chất xơ và không gây béo như bánh mì trắng.
Reissumies: Đây là thương hiệu bánh mì đen nổi tiếng nhất mà bạn sẽ thấy ở mọi nơi. Một lát bánh mì đen, phết bơ, kẹp thêm lát phô mai và dưa chuột là bữa trưa tiêu chuẩn của dân văn phòng Phần Lan.
6. Grillimakkara (Xúc xích nướng) – Văn hóa Sauna và Mùa hè
Sẽ là thiếu sót lớn nếu nói về ẩm thực Phần Lan mà không nhắc đến xúc xích (Makkara). Nhưng không phải loại xúc xích Đức cầu kỳ, mà là loại xúc xích to, béo và... nhiều bột (Flour sausage) của Phần Lan.
Người Phần có thói quen sau khi tắm Sauna xong, họ sẽ nướng xúc xích trên đá nóng của lò sưởi hoặc nướng trên lửa trại bên hồ. Cắn một miếng xúc xích nóng hổi, chấm mù tạt Turun Sinappi, uống một lon bia lạnh giữa thiên nhiên – đó chính là đỉnh cao của sự hưởng thụ.
7. Cà phê và Pulla (Bánh ngọt)
Phần Lan là quốc gia tiêu thụ cà phê nhiều nhất thế giới tính theo đầu người. Cà phê ở đây thường là loại rang nhẹ (Light roast), vị chua thanh. Và đi kèm với cà phê luôn là Pulla (bánh mì ngọt hương quế/thảo quả).
Korvapuusti: Bánh quế cuộn hình "cái tai bị tát" (nghĩa đen của tên bánh). Hương quế nồng nàn của nó sẽ sưởi ấm bạn trong những ngày đông.
Checklist 10 Món Phải Thử Cho Người Mới
Bạn đã sẵn sàng cho chuyến phiêu lưu vị giác chưa? Hãy lưu lại danh sách này và đánh dấu tích vào mỗi khi bạn chinh phục được một món nhé!
FINNISH FOOD BUCKET LIST - LEVEL TỪ DỄ ĐẾN KHÓ
Level 1: Dễ ăn & Ngon miệng (Must-try immediately)
[ ] Karjalanpiirakka: Bánh Karelia ăn với bơ trứng.
[ ] Lohikeitto: Súp cá hồi kem béo ngậy.
[ ] Korvapuusti: Bánh quế nướng thơm lừng với cà phê.
[ ] Fazer Blue Chocolate: Socola sữa ngon nhất Phần Lan.
Level 2: Cần làm quen (Acquired taste)
[ ] Ruisleipä: Bánh mì đen (hơi chua và cứng).
[ ] Poronkäristys: Thịt tuần lộc (vị thịt thú rừng).
[ ] Leipäjuusto: Phô mai nướng (kêu kin kít khi nhai), ăn với mứt mâm xôi.
Level 3: Thử thách lòng dũng cảm (Challenge)
[ ] Salmiakki: Kẹo cam thảo mặn (Cảnh báo: Rất mặn!).
[ ] Mämmi: Chè lúa mạch đen ăn dịp lễ Phục sinh (Nhìn giống... đất sét đen, ăn với kem tươi).
[ ] Verilettu: Bánh kếp tiết canh (Làm từ tiết bò, nhìn đen sì nhưng vị khá bùi).
Lời kết
Ẩm thực Phần Lan có thể không rực rỡ sắc màu hay bùng nổ gia vị, nhưng nó chứa đựng sự chân thành và chất lượng tuyệt hảo. Việc mở lòng thử những món ăn mới lạ cũng là một cách tuyệt vời để bạn hòa nhập vào văn hóa địa phương, hiểu hơn về những người bạn Phần Lan lầm lì nhưng tốt bụng.
Đừng ngại ngần bước vào siêu thị, cầm lấy một gói Karjalanpiirakka hay dũng cảm nếm thử một viên Salmiakki. Biết đâu, bạn sẽ tìm thấy "món tủ" của mình ở vùng đất Bắc Âu này.
Nếu bạn muốn biết thêm về chi phí sinh hoạt hay cách đi chợ tiết kiệm để nấu những món này, hãy đón đọc các bài viết tiếp theo của mình. Và đừng quên, sức khỏe là vàng, hãy ăn uống đầy đủ để chống chọi với mùa đông nhé. Bạn có thể tham khảo thêm về hệ thống chăm sóc sức khỏe tại [ 15020 Hệ Thống Y Tế Phần Lan Hoạt Động Như Thế Nào? ] để yên tâm hơn khi sinh sống tại đây.
Chúc các bạn ngon miệng (Hyvää ruokahalua)!
Hẹn gặp lại các bạn ở bài viết sau!
Comments