Cập nhật - Quyền lợi của trẻ em ở Đan Mạch
- chiaselund
- 3 hours ago
- 13 min read
Đan Mạch nổi tiếng là một trong những quốc gia lý tưởng nhất thế giới để nuôi dạy con cái, với các chính sách ưu tiên quyền lợi, giáo dục, và phúc lợi toàn diện cho trẻ em. Tuy nhiên, hệ thống này đi kèm với những quy tắc, thủ tục và kỳ vọng xã hội riêng. Việc hiểu rõ về quyền của trẻ, luật chăm sóc và nuôi dưỡng (forældremyndighed), hay quy trình giáo dục mẫu giáo/tiểu học có thể gây nhiều bỡ ngỡ cho các gia đình Việt.
Hãy cùng khám phá những điểm nổi bật trong các cập nhật mới nhất .
Các cập nhật
2026/02
Cập nhật: Quyền lợi & đời sống trẻ em đan mạch (tháng 2/2026)
Tạm biệt hộp cơm trưa: Học sinh đan mạch hào hứng với bữa ăn miễn phí tại trường
Tranh cãi quanh dự án bữa ăn học đường 854 triệu krone tại đan mạch: Lãng phí hay đầu tư xứng đáng?
Báo động đỏ giáo dục đan mạch: "Thảm họa quốc gia" khi học sinh nghỉ học quá nhiều
Học sinh "hỏi ai trước khi hỏi thầy": Các trường cấp 3 đan mạch kêu cứu
Đan mạch khai tử lễ hội "uống rượu có kiểm soát" của trẻ vị thành niên
2025
2025.11.12 – Sửa luật đuổi học. Trường công dễ hơn.
2025.11.06 – Đề xuất thang điểm 8 bậc mới. Học sinh lo áp lực.
2025.10.28 - Kêu gọi kiểm tra lý lịch người làm việc với trẻ em thường xuyên hơn!
2025.09.30 - Giờ học không điện thoại ở Đan Mạch
Tin cũ hơn
1.
CẬP NHẬT: QUYỀN LỢI & ĐỜI SỐNG TRẺ EM ĐAN MẠCH (THÁNG 2/2026)
1. Thu hẹp "khoảng cách ngôn ngữ": Chìa khóa công bằng từ 2 tuổi
Nghiên cứu mới từ Đại học Aarhus khẳng định rằng sự chênh lệch về vốn từ vựng không phải do trí thông minh bẩm sinh mà do cách tương tác hàng ngày của cha mẹ. Ngay từ 2 tuổi, những trẻ được cha mẹ "mở rộng câu nói" (ví dụ: thay vì chỉ gật đầu khi con chỉ vào con chó, hãy nói "Đúng rồi, đó là một con chó vàng đang chạy") sẽ có ưu thế vượt trội khi vào tiểu học. Việc dạy con các từ chính xác cho bộ phận cơ thể (cổ tay, gót chân) thay vì các từ chung chung giúp trẻ định vị bản thân tốt hơn và tự tin hơn trong giao tiếp xã hội.
2. "Bác sĩ TikTok" và nguy cơ lãng mạn hóa bệnh tâm thần
Báo cáo của tổ chức Børns Vilkår chỉ ra một xu hướng đáng báo động: các thuật toán đang biến ADHD và tự kỷ thành một loại "phong cách sống" hay "siêu năng lực" thay vì một rối loạn cần điều trị. Trẻ em vị thành niên thường bị thu hút bởi các video có nội dung "Nếu bạn hay quên chìa khóa, bạn có thể bị ADHD". Điều này tạo ra một "vòng lặp thông tin" khiến trẻ tự cô lập mình vào các cộng đồng trực tuyến giả danh bệnh lý, từ đó từ chối sự giúp đỡ từ gia đình và các bác sĩ thực thụ vì cho rằng "người ngoài không hiểu mình".
3. Gaming: Khi nào niềm vui trở thành "cơ chế trốn thoát"?
Hệ thống y tế Đan Mạch đang thay đổi cách tiếp cận với việc nghiện game. Thay vì chỉ nhìn vào số giờ chơi, các chuyên gia tập trung vào "lý do chơi". Điểm bùng phát nguy hiểm là khi trẻ sử dụng trò chơi như một cách để né tránh các cảm xúc tiêu cực, xung đột gia đình hoặc áp lực học tập. Khi game trở thành "nơi trú ẩn" duy nhất, trẻ sẽ mất dần khả năng đối mặt với các vấn đề thực tế, dẫn đến tình trạng cáu gắt và mất động lực sống trong thế giới thực.
4. Chiến thuật "Cắt đứt tín hiệu": Cai màn hình chỉ sau 3 ngày
Câu chuyện của chuyên gia pædagog Maja đã làm thay đổi cách nhiều cha mẹ Đan Mạch nhìn nhận về iPad. Cô nhận ra rằng ngôi nhà thường gắn liền với thói quen "về nhà là bật TV". Bằng cách đưa con đi thẳng ra công viên hoặc tham gia các hoạt động ngoài trời ngay sau khi đón từ nhà trẻ, cô đã ngắt được sự liên kết tâm lý này. Trẻ em vốn có khả năng tự giải trí rất cao khi ở ngoài thiên nhiên, và sau 3 ngày "ngắt tín hiệu" tại nhà, con trai cô đã hoàn toàn quên việc đòi xem màn hình.
5. Đan Mạch tiên phong siết chặt tuổi người dùng mạng xã hội qua MitID
Bộ Kinh doanh Đan Mạch đang thúc đẩy một quy định mang tính đột phá: yêu cầu các mạng xã hội lớn phải xác thực tuổi người dùng thông qua hệ thống định danh quốc gia MitID. Điều này nhằm chấm dứt tình trạng trẻ em dưới 13 tuổi khai gian tuổi để tiếp cận các nội dung độc hại. Mục tiêu không phải là cấm đoán, mà là đảm bảo trẻ em được tiếp cận một môi trường số "đúng độ tuổi", nơi các thuật toán không thể tự ý điều hướng trẻ vào những chủ đề quá sức chịu đựng tâm lý.
6. Khai tử Nicotine "vị kẹo": Chặn đứng con đường nghiện sớm
Kể từ tháng 2/2026, các loại túi nicotine (Snus) có hương vị hấp dẫn như trái cây, bạc hà hay kẹo sẽ hoàn toàn biến mất khỏi thị trường Đan Mạch. Bộ Y tế nhận định rằng những hương vị này được thiết kế riêng để thu hút thanh thiếu niên, làm giảm đi cảm giác sợ hãi đối với chất gây nghiện. Lệnh cấm này là một phần của chiến dịch lớn nhằm tạo ra một thế hệ trẻ Đan Mạch không khói thuốc và không nicotine.
7. Dự án "Trường học kiên cường": Dạy trẻ cách đối mặt với thất bại
Bộ Giáo dục Đan Mạch đã triển khai một chương trình mới tại các trường tiểu học nhằm xây dựng sự "kiên cường" (modstandskraft) cho học sinh. Thay vì chỉ bảo vệ trẻ khỏi bắt nạt, dự án này dạy trẻ cách tự giải quyết xung đột, cách đối mặt với sự từ chối của bạn bè và cách quản lý cảm xúc khi gặp thất bại. Chương trình tin rằng việc rèn luyện sự dẻo dai về tâm lý là quyền lợi quan trọng nhất để trẻ vững vàng trong một thế giới đầy biến động.
TẠM BIỆT HỘP CƠM TRƯA: HỌC SINH ĐAN MẠCH HÀO HỨNG VỚI BỮA ĂN MIỄN PHÍ TẠI TRƯỜNG
Ngày đầu tiên đi học lại sau kỳ nghỉ Giáng sinh, 188 trường học trên khắp Đan Mạch đã chính thức khởi động một dự án thử nghiệm quốc gia: Phục vụ bữa trưa tại trường thay vì để học sinh tự mang đồ ăn (madpakke).
Dưới đây là không khí ngày đầu tiên của chương trình này:
🍝 Thực đơn khai màn: Tại trường Kirkebakkeskolen (Vejle), các học sinh lớp lớn (lớp 7-9) đã được thưởng thức món mì pasta hầm xúc xích. Các em có 20 phút để cùng ngồi ăn với nhau tại căng tin.
😍 Học sinh gọi là "Sự sang chảnh": Thyra (học sinh lớp 7) chia sẻ cảm giác nhẹ nhõm: "Ở nhà đôi khi rất căng thẳng vì sáng nào cũng phải lo chuẩn bị cơm hộp. Việc được phục vụ ăn uống tại trường thật sự là một sự 'sang chảnh' (luxury) và rất tuyệt vời".
💰 Dự án quy mô lớn: Đây là một phần của gói ngân sách 854 triệu Kroner (hơn 115 triệu Euro) do Chính phủ tài trợ, kéo dài từ năm 2025 đến 2028.
Chi phí: Tùy vào kết quả bốc thăm của từng trường, học sinh sẽ được ăn hoàn toàn miễn phí hoặc chỉ phải trả một khoản nhỏ (15-25 DKK/bữa).
🧠 Mục tiêu sâu xa: Không chỉ là chuyện ăn uống, Hiệu trưởng Henrik Havnsgaard Christensen hy vọng chương trình sẽ cải thiện sự tập trung (nhờ ổn định lượng đường trong máu) và tăng cường tình đoàn kết, khi các em được ngồi xuống, nhìn vào mắt nhau và trò chuyện thay vì cắm cúi ăn vội hộp cơm nguội lạnh.
Tranh cãi quanh dự án bữa ăn học đường 854 triệu Krone tại Đan Mạch: Lãng phí hay đầu tư xứng đáng?
Chính phủ Đan Mạch vừa mạnh tay chi 854 triệu DKK (hơn 3.000 tỷ VND) cho một dự án thí điểm cung cấp bữa trưa miễn phí hoặc giá rẻ tại gần 200 trường học. Tuy nhiên, không phải ai cũng ủng hộ ý tưởng này.
Dưới đây là hai luồng ý kiến trái chiều:
👨🏫 Góc nhìn chuyên gia: "Nên dùng tiền vào việc khác" Ông Andreas Rasch-Christensen, Giám đốc nghiên cứu tại Đại học VIA, cho rằng dự án này quá đắt đỏ. Theo ông, trong bối cảnh các trường học đang chịu áp lực về nguồn lực, số tiền khổng lồ này nên được dùng để:
Thuê thêm giáo viên và nhân viên sư phạm. 👩🏫
Giảm sĩ số học sinh trong lớp.
Hỗ trợ các học sinh có nhu cầu đặc biệt. Ông cho rằng dù bữa ăn học đường là tốt, nhưng giáo dục cần ưu tiên con người và cơ sở vật chất hơn.
🏛️ Phản hồi từ Bộ trưởng: "Cần thử nghiệm để biết kết quả" Bộ trưởng Trẻ em và Giáo dục Mattias Tesfaye thừa nhận đây là một khoản chi lớn (nếu triển khai toàn quốc sẽ tốn tới 5 tỷ DKK). Tuy nhiên, ông bảo vệ quan điểm rằng:
Chính vì chưa biết hiệu quả thực sự nên mới cần thí điểm đến năm 2028. ⏳
Mục tiêu là đo lường xem việc cả lớp cùng ăn trưa có giúp tăng cường sự tập trung, sức khỏe và tinh thần cộng đồng hay không.
Nếu kết quả chứng minh "đáng đồng tiền bát gạo", lúc đó mới tính đến chuyện nhân rộng.
Bạn thấy thế nào về tin tức này? Liệu nhà trường nên lo bữa ăn hay tập trung vào chất lượng dạy học? 🤔
Báo động đỏ giáo dục Đan Mạch: "Thảm họa quốc gia" khi học sinh nghỉ học quá nhiều
Một thực trạng đáng buồn đang diễn ra tại các trường học Đan Mạch, khiến tổ chức Quyền trẻ em (Børns Vilkår) phải lên tiếng cảnh báo mạnh mẽ:
📊 Con số giật mình: Trong năm học vừa qua, cứ 5 học sinh trường công lập thì có hơn 1 em vắng mặt quá 10% tổng thời gian học. Giám đốc Rasmus Kjeldahl gọi đây thẳng thừng là một "thảm họa quốc gia".
⚠️ Tại sao mốc 10% lại nguy hiểm? Các nghiên cứu chỉ ra rằng khi nghỉ học quá 10%, tương lai của đứa trẻ sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng:
Điểm thi thấp hơn.
Nguy cơ trượt tốt nghiệp cao hơn.
Khả năng học lên các bậc cao hơn bị giảm sút.
🚫 Không phải do đi du lịch: Nhiều người lầm tưởng con số này cao do phụ huynh xin cho con nghỉ đi chơi ngoài kỳ nghỉ lễ. Nhưng thực tế đau lòng hơn nhiều:
Trẻ bị bắt nạt học đường.
Vấn đề sức khỏe tâm thần chưa được điều trị (phải chờ đợi quá lâu).
Hoàn cảnh gia đình khó khăn (cha mẹ bệnh tật, nghiện ngập).
🗣️ Lời kêu cứu: "Trẻ em thực sự muốn đến trường", ông Kjeldahl nhấn mạnh. Vấn đề là hệ thống trường học đang thất bại trong việc hỗ trợ những em yếu thế này. Dù chính phủ đã hứa rót 120 triệu DKK để xử lý, nhưng các chuyên gia lo ngại chỉ tiền thôi là chưa đủ để giải quyết gốc rễ vấn đề.
Học sinh "hỏi AI trước khi hỏi thầy": Các trường cấp 3 Đan Mạch kêu cứu
Một cuộc chiến mới đang nổ ra trong các trường trung học tại Đan Mạch giữa phương pháp giáo dục truyền thống và làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI):
🏫 Báo động đỏ: Tại trường Slotshaven Gymnasium, 11 học sinh cuối cấp vừa phải nhận cảnh cáo văn bản vì sử dụng AI trái phép trong bài tập cuối khóa. Hiệu trưởng Brian Juul bày tỏ sự thất vọng: "Học sinh ngày nay không còn chịu đọc tài liệu hay tự suy nghĩ nữa. Việc đầu tiên các em làm khi nhận đề bài là hỏi AI".
🎓 Lo ngại về chất lượng: Nhà trường lo sợ sẽ "cho ra lò" những học sinh đội mũ tốt nghiệp nhưng đầu óc rỗng tuếch vì mọi thứ đã có máy làm hộ. Tuy nhiên, về phía học sinh, các em cho rằng việc cấm đoán là lạc hậu vì kỹ năng sử dụng AI là cần thiết cho công việc trong tương lai.
✍️ Quay về thời "giấy và bút": Để đối phó, Bộ trưởng Giáo dục Đan Mạch Mattias Tesfaye cho biết sẽ thay đổi hình thức thi cử. Dự kiến ngay từ mùa xuân tới, một số môn (đặc biệt là ngoại ngữ) sẽ có phần thi viết tay trên giấy (hoàn toàn không dùng máy tính) để đảm bảo học sinh nắm được kiến thức cơ bản.
⚖️ Tương lai: Về lâu dài, các kỳ thi sẽ được thiết kế theo hướng hỗn hợp: Vừa có phần thi viết tay, vừa có phần được dùng AI (nhưng học sinh phải giải trình và bảo vệ cách mình sử dụng công nghệ một cách có tư duy).
ĐAN MẠCH KHAI TỬ LỄ HỘI "UỐNG RƯỢU CÓ KIỂM SOÁT" CỦA TRẺ VỊ THÀNH NIÊN
Sau hơn 30 năm tồn tại, truyền thống "Bondebal" tại vùng Thy (Đan Mạch) sẽ chính thức chấm dứt sau đêm nay. Đây là sự kiện gây tranh cãi lớn giữa phụ huynh và chính quyền về cách quản lý việc tiếp cận bia rượu của giới trẻ.
Dưới đây là những điểm chính:
🛡️ Mô hình "nhậu an toàn": Trong suốt 3 thập kỷ, Bondebal là nơi học sinh từ lớp 8 đến 17 tuổi được phép uống rượu bia công khai nhưng có kiểm soát. Quy định rất nghiêm ngặt:
Mỗi em chỉ được mang tối đa 4-6 đơn vị cồn (độ cồn <5%).
Phải nộp toàn bộ đồ uống cho ban tổ chức khi vào cửa, sau đó nhận lại từng lon một để uống.
Luôn có người lớn giám sát và không được phép ra vào tự do.
Nhiều phụ huynh Đan Mạch coi đây là "nơi an toàn" để con cái tập làm quen với văn hóa tiệc tùng thay vì uống trộm bên ngoài.
🛑 Lệnh cấm triệt để: Hội đồng thành phố Thisted đã ra quyết định cấm hoàn toàn người dưới 18 tuổi uống rượu trong các hội trường công cộng từ năm sau. Lý do được đưa ra:
Tỷ lệ học sinh lớp 7-9 tại địa phương đã từng uống trọn một lon bia rượu lên tới 53% (cao hơn mức trung bình quốc gia).
Chính quyền muốn xóa bỏ tư duy cũ (bị gọi là "tư duy thời đồ đá") và hướng giới trẻ đến các hoạt động vui chơi không cồn.
🗣️ Lo ngại tác dụng ngược: Trong khi chính quyền muốn bảo vệ sức khỏe trẻ em, nhiều học sinh và phụ huynh lại lo lắng. Họ cho rằng khi mất đi sân chơi có người lớn giám sát, giới trẻ sẽ rủ nhau ra đường, công viên hoặc các địa điểm "chui" để uống rượu, dẫn đến rủi ro cao hơn nhiều.
2025.11.12 – Sửa luật đuổi học. Trường công dễ hơn.
Chính phủ Đan Mạch đang đưa ra một kế hoạch cải tổ gây chú ý, siết chặt các quy định về việc đuổi học, nhưng lại áp dụng theo hai hướng trái ngược nhau:
🏫 Đối với trường công (Folkeskole): Chính phủ muốn trao thêm quyền cho hiệu trưởng, giúp việc đuổi học các học sinh lớn (lớp 7-9) có hành vi bạo lực 💥 trở nên dễ dàng hơn.
🎓 Đối với trường tư (Privatskole): Ngược lại, Bộ trưởng Giáo dục Mattias Tesfaye cho rằng các trường tư thục hiện đang đuổi học sinh (đặc biệt là những em "khó") một cách quá dễ dàng (for let) và đôi khi là "vô luật pháp" (lovløst), gây ra trải nghiệm tồi tệ cho phụ huynh.
Do đó, luật mới sẽ siết chặt ✍️ quy trình của trường tư, buộc họ phải:
• Thông báo rõ ràng các điều kiện đuổi học ngay từ đầu.
• Phải cố gắng đối thoại với phụ huynh về hành vi của học sinh trước.
• Phải đưa ra cảnh báo bằng văn bản và lý do rõ ràng.
• Phụ huynh phải được lắng nghe trước khi nhà trường ra quyết định cuối cùng.
Các hội phụ huynh đã hoan nghênh động thái này. Các chuyên gia cũng đồng ý rằng cần phải thu hẹp khoảng cách quy định giữa hai hệ thống trường, nhất là khi trường tư cũng nhận trợ cấp lớn từ nhà nước và cần phải có trách nhiệm chung.
✅ Nguồn tin
2025.11.06 – Đề xuất thang điểm 8 bậc mới. Học sinh lo áp lực.
Chính phủ Đan Mạch 🇩🇰 chuẩn bị trình làng một thang điểm mới (dự kiến có 8 bậc thay vì 7 như hiện tại) và sẽ loại bỏ điểm -3. Kế hoạch này dự kiến áp dụng từ năm học 2030-31.
Tuy nhiên, đề xuất này ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích:
🏫 Các trường dạy nghề lo ngại về thời điểm áp dụng, vì nó trùng với thời điểm triển khai một cuộc cải cách giáo dục nghề (epx) quy mô lớn khác. Họ cho rằng đây là "quá nhiều việc cùng một lúc" và đề nghị lùi thang điểm mới đến năm 2033.
🧑🎓 Các tổ chức học sinh cũng phản đối vì 2 lý do:
Thang điểm 8 bậc mới được cho là không tương thích với thang điểm quốc tế ECTS, gây khó khăn cho những học sinh muốn đi du học. 🌍
Đề xuất về điểm "12 sao" (12 med en stjerne) 🌟 dành cho các bài thi "xuất sắc đặc biệt" bị lo ngại sẽ làm tăng áp lực và tính cạnh tranh không cần thiết trong học đường.
2025.10.28 - Kêu gọi kiểm tra lý lịch người làm việc với trẻ em thường xuyên hơn!
Tổ chức Børns Vilkår đang thúc đẩy việc sử dụng giấy chứng nhận lý lịch trẻ em (børneattest) một cách hệ thống và định kỳ – không chỉ khi bắt đầu tuyển dụng. Đây là một phần trong kế hoạch phòng ngừa bạo lực đối với trẻ em.
📌 Hiện tại, giấy chứng nhận chỉ kiểm tra các tội danh nghiêm trọng như ấu dâm hoặc phát tán nội dung khiêu dâm trẻ em. Tuy nhiên, các bản án về bạo lực với trẻ chưa được đưa vào – điều mà chính phủ muốn thay đổi trong kế hoạch hành động mới.
📌 Chính phủ đề xuất bổ sung các tội danh như bạo lực với trẻ em, kiểm soát xã hội tiêu cực và nhiều hành vi xâm hại tình dục khác vào giấy chứng nhận.
📌 Ngoài ra, khi nghi ngờ trẻ bị bạo hành, cơ quan chức năng sẽ được phép tiến hành kiểm tra y tế mà không cần sự đồng ý của phụ huynh – điều hiện nay vẫn là bắt buộc.
📌 Giám đốc Børns Vilkår, ông Rasmus Kjeldahl, nhấn mạnh: “Nếu giáo viên hay người chăm sóc không nhận ra dấu hiệu bị bạo hành, trẻ em có thể không bao giờ nhận được sự giúp đỡ.”
2025.09.30 - Giờ học không điện thoại ở Đan Mạch
Một thỏa thuận chính trị rộng rãi đã được ký kết, theo đó điện thoại di động sẽ bị cấm trong giờ học tại các trường folkeskole (trường tiểu học và trung học cơ sở công lập) trên toàn Đan Mạch.
Tập trung vào học tập: Mục tiêu chính của thỏa thuận là tạo ra một môi trường học tập yên tĩnh và tập trung hơn, giảm bớt sự xao nhãng do điện thoại di động gây ra. 👨🏫
Trao quyền cho nhà trường: Các trường học sẽ được trao quyền để thiết lập các quy tắc cụ thể về việc sử dụng điện thoại, ví dụ như học sinh phải nộp điện thoại vào đầu ngày và nhận lại khi tan học. 🏫
Theo sau các nước khác: Quyết định này đưa Đan Mạch theo chân các quốc gia khác như Hà Lan, những nơi đã áp dụng các biện pháp tương tự để cải thiện môi trường học đường.
Comments