Cập nhật - Y Tế & Sức Khỏe Tại Phần Lan
- chiaselund
- 3 days ago
- 7 min read
Hệ thống y tế Phần Lan vốn nổi tiếng thế giới về chất lượng và sự bình đẳng, nhưng đối với nhiều người Việt mới định cư, việc 'đi bác sĩ' tại đây đôi khi vẫn là một trải nghiệm đầy bối rối. Từ quy trình đặt lịch tại trung tâm y tế địa phương (Terveysasema), sự khác biệt giữa khám công và khám tư, đến cách hệ thống chăm sóc sức khỏe đối phó với những mùa đông khắc nghiệt – có rất nhiều điều cần nắm bắt để bảo vệ bản thân và gia đình.
Chuyên mục Y tế & Sức khỏe đời sống Phần Lan sẽ là người bạn đồng hành tin cậy, cung cấp các thông tin cập nhật về chính sách y tế, mẹo chăm sóc sức khỏe tinh thần và hướng dẫn sử dụng các dịch vụ y tế công cộng một cách hiệu quả nhất.
Các cập nhật
2026/01
Cải tạo khu bệnh viện lịch sử Lapinlahti bị trì hoãn đến năm 2028
2025
2025.12.29 - Cập nhật chi phí khám bệnh và phí phạt ""bùng"" lịch hẹn tại vùng Uusimaa năm tới
2025.12.26 - BẤT NGỜ: NGƯỜI NHẬP CƯ CAO TUỔI TẠI PHẦN LAN ÍT TỬ VONG VÌ UNG THƯ HƠN NGƯỜI BẢN ĐỊA
2025.12.23 - Phần Lan: Áp lực ""chạy KPI"" của y tá trực tổng đài – Nguy cơ sai sót chết người
2025.12.22 - Báo động tình trạng chờ đợi mòn mỏi tại các bệnh viện – Hàng ngàn người đợi hơn nửa năm
Tin cũ hơn
Cải tạo khu bệnh viện lịch sử Lapinlahti bị trì hoãn đến năm 2028
Kế hoạch "hồi sinh" khu bệnh viện tâm thần cổ kính Lapinlahti tại Helsinki lại tiếp tục lùi lịch. Dưới đây là những cập nhật mới nhất về dự án này:
🔹 Tiến độ chậm lại: Theo kế hoạch mới, việc tu sửa sẽ không bắt đầu vào năm 2026 như dự kiến, mà phải đợi đến cuối năm 2027 hoặc đầu năm 2028. 🗓️⏳
🔹 Lý do trì hoãn: Thành phố Helsinki cần thêm thời gian để thực hiện các khảo sát sâu rộng về công năng sử dụng trong tương lai. Thành phố muốn đảm bảo nơi đây sẽ trở thành một không gian mở, phục vụ cộng đồng với các quán cà phê, nhà hàng và tiếp nối di sản văn hóa về sức khỏe tinh thần. 🧠☕
🔹 Tin vui cho người thuê hiện tại: Các nghệ sĩ, doanh nghiệp nhỏ và tổ chức văn hóa đang hoạt động tại Lapinlahti có thể tiếp tục ở lại và làm việc cho đến hết năm 2027. Nơi đây hiện là một trung tâm sôi động về nghệ thuật và sức khỏe cộng đồng. 🎨🤝
🔹 Đầu tư lớn: Sau khi hủy bỏ kế hoạch bán khu đất vào năm 2024 do sự phản đối của người dân, thành phố quyết định tự bỏ vốn cải tạo với chi phí ước tính khoảng 35–44 triệu Euro. 💰🏛️
2025.12.29 - Cập nhật chi phí khám bệnh và phí phạt ""bùng"" lịch hẹn tại vùng Uusimaa năm tới
Dưới đây là những thay đổi quan trọng về chi phí y tế công cộng tại khu vực Uusimaa (bao gồm Helsinki, Espoo, Vantaa...) bắt đầu từ năm tới. Đáng chú ý nhất là mức phạt cho việc không đến khám mà không hủy hẹn trước sẽ tăng mạnh ở nhiều nơi.
Tóm tắt các điểm chính: 📝
Phí phạt tăng cao: Tại 3 khu vực phúc lợi của Uusimaa (trừ Helsinki và Tây Uusimaa), phí phạt cho việc không hủy hẹn sẽ tăng thêm 17 euro, lên mức 73,70 euro.
Quy định thu phí: Phí khám bệnh thường chỉ thu cho 3 lần khám đầu tiên trong năm dương lịch (áp dụng cho người trên 18 tuổi).
Mức trần chi phí: Từ đầu năm 2026, mức trần chi phí y tế công cộng là 815 euro/năm. Khi vượt quá mức này, các dịch vụ sẽ được miễn phí.
Chi tiết giá theo từng khu vực: 📍
Helsinki:
· Khám bác sĩ tại trạm y tế (trực tiếp & từ xa): Miễn phí ✅
· Phí không hủy hẹn: 56,70 euro (Dự kiến có thể tăng vào tháng 3/2026).
Vantaa và Kerava:
· Khám bác sĩ: 30,20 euro
· Khám từ xa: 28,20 euro
· Phí không hủy hẹn: 73,70 euro
Länsi-Uusimaa (Espoo, Lohja, Kirkkonummi...):
· Khám bác sĩ (trực tiếp & từ xa): 30,20 euro
· Phí không hủy hẹn: 56,70 euro
Keski-Uusimaa (Hyvinkää, Järvenpää, Tuusula...) & Itä-Uusimaa (Porvoo, Sipoo...):
· Khám bác sĩ (trực tiếp & từ xa): 30,20 euro
· Phí không hủy hẹn: 73,70 euro
Mọi người nhớ lưu ý hủy lịch nếu không thể đến khám để tránh mất tiền oan nhé!
2025.12.26 - BẤT NGỜ: NGƯỜI NHẬP CƯ CAO TUỔI TẠI PHẦN LAN ÍT TỬ VONG VÌ UNG THƯ HƠN NGƯỜI BẢN ĐỊA
🛡️ "Lợi thế sinh tồn": Khi khảo sát nhóm người trên 70 tuổi (giai đoạn 2002-2020), các nhà nghiên cứu nhận thấy người sinh ra ở nước ngoài có tỷ lệ tử vong do ung thư thấp hơn người Phần Lan bản địa.
· Nam giới: Ít tử vong hơn do ung thư phổi, tuyến tụy và tuyến tiền liệt.
· Nữ giới: Ít tử vong hơn do ung thư phổi và ung thư phụ khoa.
🥦 Lý do từ lối sống: Người nhập cư ít mắc các loại ung thư phổ biến ở "các nước có mức sống cao". Nguyên nhân được cho là do sự khác biệt tích cực trong chế độ ăn uống, ít béo phì, ít hút thuốc và tiêu thụ rượu bia hơn so với người bản địa.
⚠️ Tuy nhiên, vẫn có ngoại lệ: Dù tỷ lệ chung thấp hơn, nhưng một số nhóm nhập cư lại có nguy cơ cao ở các loại ung thư cụ thể do yếu tố vùng miền:
Ung thư dạ dày: Cao hơn ở người đến từ Liên Xô cũ (do vi khuẩn Helicobacter pylori phổ biến ở quê hương họ từ nhỏ).
Ung thư gan: Cao hơn ở nam giới đến từ các nước phương Nam và phương Đông (liên quan đến virus viêm gan).
Ung thư đường tiết niệu: Cao hơn ở nam giới sinh tại Thụy Điển (nghi ngờ do thói quen dùng thuốc lá ngậm Snus hoặc hút thuốc).
🔍 Kết luận: Nghiên cứu này mang lại cái nhìn mới về sự chênh lệch sức khỏe, cho thấy môi trường sống thời thơ ấu và thói quen sinh hoạt ảnh hưởng sâu sắc đến sức khỏe khi về già.
2025.12.23 - Phần Lan: Áp lực ""chạy KPI"" của y tá trực tổng đài – Nguy cơ sai sót chết người
Tại các trung tâm y tế ở Phần Lan, các y tá trực điện thoại đang phải đối mặt với áp lực khổng lồ từ việc "chạy chỉ tiêu" số lượng cuộc gọi mỗi ngày. Điều này đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về an toàn cho bệnh nhân.
Dưới đây là những điểm nóng của vấn đề:
⏱️ Cuộc chiến giữa Số lượng và Chất lượng Các y tá tại khu vực Lahti bị áp chỉ tiêu phải xử lý từ 24 đến 28 cuộc gọi mỗi ngày, bất kể tình trạng bệnh nhân ra sao. Áp lực thời gian khiến họ rơi vào "gánh nặng đạo đức": Phải chọn giữa việc làm nhanh để đủ doanh số hay làm kỹ để đảm bảo chất lượng?
⚠️ Nguy cơ sai sót nghiêm trọng Chuyên gia Mikael Sallinen cảnh báo: Khi phải làm việc vội vàng, khả năng phán đoán và sự tập trung của con người sẽ giảm sút. Nếu phải nghe quá nhiều cuộc gọi trong tình trạng gấp gáp, nguy cơ xảy ra sai sót nghiêm trọng, thậm chí là những lỗi lầm phải trả giá bằng tính mạng bệnh nhân là hoàn toàn có thể xảy ra.
📞 Bất cập của chẩn đoán qua điện thoại Giáo sư Tuomas Koskela nhận định mô hình tổng đài tập trung chỉ phù hợp với các bệnh đơn giản (như cảm cúm, viêm họng). Với những bệnh nhân có bệnh nền phức tạp, việc chẩn đoán qua điện thoại bởi một người lạ đang vội vã là rất rủi ro. Tốt nhất vẫn là mô hình bác sĩ/y tá riêng, người hiểu rõ lịch sử bệnh của bệnh nhân.
📉 Cần sự linh hoạt Các chuyên gia đề xuất thay vì ép chỉ tiêu theo ngày, các cơ sở y tế nên tính toán theo tuần để giảm áp lực, đồng thời xem xét lại các mục tiêu có thực tế hay không thay vì chỉ trách phạt nhân viên khi không đạt số.
2025.12.22 - Báo động tình trạng chờ đợi mòn mỏi tại các bệnh viện – Hàng ngàn người đợi hơn nửa năm
Dù hệ thống y tế Phần Lan luôn được đánh giá cao, nhưng thực tế về thời gian chờ đợi để được khám chữa bệnh chuyên khoa đang khiến nhiều người lo lắng.
Dưới đây là những con số biết nói:
📉 Cứ 7 người thì có 1 người "chờ dài cổ" Theo Viện Sức khỏe và Phúc lợi (THL), trên toàn quốc, trung bình cứ 7 bệnh nhân thì có 1 người phải chờ đợi quá 6 tháng để được điều trị chuyên khoa (các bệnh không khẩn cấp). Điều này vi phạm quy định "bảo đảm chăm sóc" (hoitotakuu) của luật pháp Phần Lan.
📍 Khu vực nào chậm trễ nhất?
Bắc Karelia: Tình trạng tồi tệ nhất với 35% bệnh nhân (cứ 3 người thì 1 người) phải chờ quá hạn.
Thủ đô Helsinki và vùng Uusimaa (HUS): Gần 1/6 số bệnh nhân phải chờ đợi quá nửa năm. Các khoa có hàng chờ dài nhất là bệnh về mắt và phẫu thuật.
⚖️ Án phạt triệu Euro Cơ quan giám sát Valvira đã mạnh tay phạt 9 khu vực phúc lợi vì để xảy ra tình trạng này. Riêng HUS bị phạt tới 8,5 triệu Euro và buộc phải giải quyết dứt điểm tình trạng chậm trễ trước tháng 4/2026.
💰 Thiếu tiền trầm trọng HUS đã dành riêng ngân sách 20 triệu Euro cho năm 2026 để xử lý hàng chờ bệnh nhân. Tuy nhiên, con số này được cho là "muối bỏ bể" vì chi phí thực tế cần thiết ước tính lên tới 50-70 triệu Euro.
Sức khỏe tại Phần Lan
Cập nhật thông tin mới nhất về hệ thống y tế và sức khỏe tại Phần Lan: Hướng dẫn đặt lịch khám bệnh, kinh nghiệm mua thuốc, chăm sóc sức khỏe mùa đông và các chính sách bảo hiểm mới nhất từ Kela dành cho cộng đồng người Việt.
Comments