Chính Phủ Thụy Điển Muốn Áp Dụng Nhiều Mức Thuế VAT Khác Nhau Cho Thực Phẩm
Chính phủ Thụy Điển vừa thông báo kế hoạch nghiên cứu việc áp dụng các mức thuế giá trị gia tăng (VAT) khác nhau đối với từng nhóm mặt hàng thực phẩm. Mục tiêu cốt lõi của sáng kiến này là nhằm giảm thiểu gánh nặng chi phí sinh hoạt cho các hộ gia đình đối với những mặt hàng thực phẩm được coi là "thiết yếu". Bộ trưởng Tài chính Elisabeth Svantesson nhấn mạnh mong muốn giúp bữa ăn của những gia đình lao động trở nên rẻ hơn thông qua việc hạ thuế cho các nhu yếu phẩm mà người dân mua sắm thường xuyên.
Hiện tại, Thụy Điển đang áp dụng mức giảm thuế VAT thực phẩm tạm thời từ 12% xuống còn 6%, có hiệu lực đến ngày 31 tháng 12 năm 2027. Cuộc nghiên cứu mới sẽ chịu trách nhiệm định nghĩa và phân loại cụ thể các danh mục thực phẩm để áp dụng các mức thuế riêng biệt. Tuy nhiên, định nghĩa chính xác thế nào là thực phẩm "thiết yếu" vẫn chưa được làm rõ, và việc quyết định mặt hàng nào được đưa vào danh sách ưu đãi sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào kết quả đánh giá của hội đồng chuyên trách.
Động thái này ngay lập tức vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ Hiệp hội Doanh nghiệp Thực phẩm Thụy Điển. Đại diện hiệp hội, ông Daniel Emilsson, cho rằng việc phân ranh giới này rất phức tạp và mang tính áp đặt, bởi khái niệm "nhu yếu phẩm" của mỗi cá nhân và gia đình là hoàn toàn khác nhau nên chính phủ không nên tự ý định nghĩa. Ông cũng phản bác lập luận của chính phủ về việc người dân đang phải thắt lưng buộc bụng cho ăn uống, khẳng định tỷ lệ chi tiêu cho thực phẩm trên tổng thu nhập hiện nay không hề cao hơn so với 30 năm qua.
Đồng quan điểm lo ngại, Giáo sư Kinh tế học Daniel Waldenström chỉ ra rằng mặc dù việc giảm thuế diện rộng trước đó mang lại tác động tích cực đến số đông, nhưng việc xé nhỏ các mức thuế VAT lại là một bước đi bất lợi. Dưới góc độ nghiên cứu kinh tế vĩ mô, hệ thống thuế càng đồng bộ và ít phân hóa thì càng có lợi cho sự phát triển chung của xã hội. Việc cố tình tạo ra quá nhiều biểu thuế khác nhau có thể gây ra những rắc rối không đáng có cho thị trường.