LHQ Thay Đổi Quy Định Trục Xuất Tội Phạm Tị Nạn Sau Vụ Cưỡng Bức Chấn Động Tại Thụy Điển
Vụ án chấn động xảy ra vào tháng 9 năm 2024 tại Skellefteå (Thụy Điển) khi cô bé 16 tuổi Meya Åberg bị một người đàn ông ngoại quốc tấn công và cưỡng bức ngay trong đường hầm đi bộ. Dù bị tòa án tuyên phạt 3 năm tù giam, thủ phạm lại hoàn toàn thoát khỏi án trục xuất. Quyết định này đã châm ngòi cho một làn sóng phẫn nộ dữ dội cùng sự chỉ trích gay gắt từ dư luận cả trong nước lẫn quốc tế, đồng thời để lại nỗi đau tinh thần dai dẳng chưa thể nguôi ngoai cho nạn nhân sau hai năm dài đằng đẵng.
Rào cản pháp lý gây tranh cãi nằm ở chỗ, dù luật pháp Thụy Điển cho phép trục xuất người nước ngoài phạm tội có án tù trên 6 tháng, các thẩm phán vẫn phải cân nhắc đến Công ước Tị nạn của Liên Hợp Quốc. Theo công ước quốc tế này, một người có tư cách tị nạn chỉ có thể bị trục xuất nếu phạm phải tội danh được xếp vào nhóm "đặc biệt nghiêm trọng". Do tòa phúc thẩm nhận định vụ cưỡng hiếp đối với Meya chưa đủ cấu thành mức độ "đặc biệt nghiêm trọng", kẻ thủ ác đã nghiễm nhiên được ở lại Thụy Điển sau khi mãn hạn tù.
Trước thực trạng nhức nhối và kẽ hở pháp lý này, Bộ trưởng Di trú Thụy Điển Johan Forssell đã quyết liệt vào cuộc và liên tục gây sức ép lên cấp cao nhất của Liên Hợp Quốc. Ông khẳng định những kẻ đến Thụy Điển nhưng lại chà đạp lên luật pháp và tước đoạt quyền an toàn của công dân bằng bạo lực tình dục đã tự từ bỏ quyền được trở thành một phần của đất nước này.
Sau nhiều nỗ lực ngoại giao mạnh mẽ từ Thụy Điển và các nước đồng minh, Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn (UNHCR) đã chính thức đồng ý thay đổi hướng dẫn áp dụng công ước. Trong quy định mới, UNHCR sẽ làm rõ hoàn toàn rằng hành vi cưỡng hiếp được mặc định là tội danh đặc biệt nghiêm trọng. Bước ngoặt lịch sử này chính thức mở đường cho việc trục xuất thẳng tay mọi đối tượng tị nạn phạm tội tình dục ra khỏi quốc gia sở tại trong tương lai.