Xung đột Mỹ – Iran leo thang trở lại: Áp lực giá cả và nguy cơ lạm phát quay lại Bắc Âu
Những diễn biến quân sự mới nhất khi Mỹ nối lại các đợt tấn công vào Iran đang khiến thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu chao đảo. Dù giao tranh diễn ra ở khu vực Trung Đông xa xôi, tác động tài chính từ đợt căng thẳng này đang nhanh chóng lan rộng và giội gáo nước lạnh vào nền kinh tế các nước Bắc Âu như Thụy Điển, Na Uy và Đan Mạch.
⛽ Giá xăng dầu tại trạm bơm chịu áp lực tăng vọt
Hệ quả đầu tiên và dễ nhận thấy nhất đối với người dân Bắc Âu là diễn biến tại các cây xăng:
Giá dầu thô tăng nóng: Ngay sau khi tin tức về các đợt không kích được xác nhận, giá dầu Brent trên thị trường quốc tế lập tức nhảy vọt qua ngưỡng 100 USD/thùng.
Áp lực giá bán lẻ: Tại Thụy Điển và Đan Mạch, các công ty xăng dầu cảnh báo giá xăng (bensin) và dầu diesel sẽ phải điều chỉnh tăng trong những ngày tới. Mức giảm giá nhẹ của tuần trước đã nhanh chóng bị xóa bỏ. Việc giá dầu diesel tăng cao nguy cơ lan sang chi phí vận tải logistics, trực tiếp đẩy giá hàng hóa tiêu dùng tại các siêu thị lên mức mới.
📉 Thị trường chứng khoán Bắc Âu chìm trong sắc đỏ
Tâm lý lo ngại rủi ro bao trùm các sàn giao dịch chứng khoán lớn ở khu vực Scandinavian:
Chỉ số chứng khoán sụt giảm: Chỉ số OMXS30 (Stockholm) và OMXC25 (Copenhagen) ghi nhận các phiên giảm điểm mạnh do làn sóng bán tháo của nhà đầu tư. Nhóm cổ phiếu bán lẻ, hàng không và sản xuất chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Sự phân hóa thị trường: Ngược lại với Thụy Điển hay Đan Mạch, chỉ số chứng khoán tại Na Uy (Oslo Børs) nhận được sự đỡ gạt ngắn hạn nhờ nhóm cổ phiếu năng lượng và khí đốt tăng giá. Tuy nhiên, sự bất ổn chung vẫn khiến giới đầu tư Na Uy thận trọng.
Tác động tới quỹ hưu trí: Sự sụt giảm của thị trường chứng khoán khiến giá trị tài sản trong các quỹ hưu trí tư nhân và quỹ hưu trí quốc gia của người dân bị sụt giảm ngắn hạn.
🛒 Mối lo lạm phát tái bùng phát & Lãi suất ngân hàng trung ương
Điều khiến các hộ gia đình Bắc Âu lo lắng nhất hiện nay chính là nguy cơ lạm phát quay trở lại:
Chi phí sinh hoạt (boendekostnad): Giá năng lượng và nguyên liệu đầu vào tăng cao nguy cơ đập tan những nỗ lực kiềm chế lạm phát của Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbanken) cũng như Ngân hàng Trung ương Na Uy (Norges Bank).
Lộ trình giảm lãi suất gặp rào cản: Người dân đang kỳ vọng các ngân hàng trung ương tiếp tục cắt giảm lãi suất để giảm áp lực trả nợ vay mua nhà (bolån). Tuy nhiên, nếu xung đột kéo dài khiến lạm phát tăng vọt trở lại, các ngân hàng trung ương có thể sẽ buộc phải hoãn kế hoạch giảm lãi suất hoặc thậm chí giữ mặt bằng lãi suất ở mức cao lâu hơn dự kiến.
💡 Lời khuyên cho các hộ gia đình
Giới phân tích tài chính tại Bắc Âu khuyến nghị người dân nên chuẩn bị kịch bản cho một đợt biến động giá ngắn hạn:
Quản lý ngân sách thắt chặt: Chuẩn bị tinh thần cho chi phí nhiên liệu và thực phẩm tăng nhẹ trong tháng tới.
Giữ tâm lý bình tĩnh với các khoản đầu tư dài hạn: Tránh hành động bán tháo hoảng loạn đối với các quỹ tiết kiệm hưu trí (pensionssparande) hoặc quỹ đầu tư cổ phiếu (aktiefonder) trước các biến động địa chính trị ngắn hạn.
