Các vụ tấn công trường học đáng chú ý tại Thụy Điển (2015–2026) và các biện pháp của chính phủ
Thụy Điển vốn được biết đến là một trong những quốc gia an toàn nhất thế giới, nhưng hơn một thập kỷ qua, đất nước này đã phải đối mặt với một loạt vụ tấn công bạo lực nhắm vào trường học — điều từng được xem là gần như không tưởng ở Bắc Âu. Bài viết tổng hợp lại các vụ việc đáng chú ý nhất và những thay đổi chính sách mà Chính phủ Thụy Điển đã và đang triển khai để đối phó.
Trollhättan, 22/10/2015 — Tội ác thù hận đầu tiên gây chấn động cả nước
Một người đàn ông 21 tuổi mang mặt nạ và trang bị kiếm cùng dao đã xông vào trường Kronan, tấn công có chủ đích nhắm vào giáo viên và học sinh da màu. Một trợ giảng tử vong tại chỗ, một học sinh và một giáo viên qua đời sau đó tại bệnh viện. Cảnh sát bắn hạ nghi phạm tại hiện trường. Đây được xem là vụ tấn công trường học đẫm máu nhất Thụy Điển cho đến thời điểm đó, và là vụ duy nhất trong 10 năm (tính đến 2025) khiến một trẻ em thiệt mạng vì bạo lực học đường.
Broby, 11/1/2016
Một học sinh 14 tuổi sát hại một học sinh 15 tuổi ngay trong trường Göingeskolan, với động cơ được xác định là trả thù.
Stockholm (Enskede gård), 13/12/2017
Một học sinh 17 tuổi tử vong sau khi bị một bạn học 16 tuổi đâm bằng dao; một học sinh khác cũng bị thương.
Varberg, 28/1/2021
Một người đàn ông 25 tuổi tấn công bằng rìu và dao tại trường Peder Skrivares, khiến một học sinh bị thương.
Eslöv, 19/8/2021
Một học sinh 15 tuổi, mặc trang phục chiến đấu, đeo mặt nạ đầu lâu và mũ bảo hiểm, đã đâm dao khiến một giáo viên bị thương nặng. Nghi phạm sau đó bị tuyên án 2,5 năm chăm sóc vị thành niên vì tội mưu sát và nhiều tội danh đe dọa nghiêm trọng.
Kristianstad, 10/1/2022
Một học sinh 16 tuổi — được cho là bạn thân của nghi phạm vụ Eslöv — tấn công bằng dao trong lớp học, khiến một học sinh bị thương nặng và một giáo viên bị thương nhẹ.
Malmö, 21/3/2022
Một học sinh 18 tuổi trang bị dao, rìu và búa đã sát hại hai nữ giáo viên (khoảng 50 tuổi) tại trường Malmö Latinskola. Nghi phạm bị tuyên án tù chung thân.
Örebro (Campus Risbergska), 4/2/2025 — Vụ xả súng đẫm máu nhất lịch sử Thụy Điển
Một người đàn ông 35 tuổi nổ súng tại trường dạy nghề cho người trưởng thành Campus Risbergska, khiến 10 người thiệt mạng trước khi tự sát. Tính cả nghi phạm, tổng cộng 11 người tử vong — vụ xả súng có số người chết cao nhất trong lịch sử Thụy Điển, vượt xa cả vụ Trollhättan 2015. Đây cũng là lần đầu tiên súng (thay vì dao/kiếm như các vụ trước) được sử dụng trong một vụ tấn công trường học tại Thụy Điển. Động cơ chính xác chưa được xác định, nhưng cảnh sát cho rằng có liên quan đến sự tuyệt vọng cá nhân của nghi phạm với cuộc sống của chính mình — không phải một "vụ tấn công trường học" điển hình theo mô típ trước đó (nghi phạm lớn tuổi hơn nhiều, nhắm vào trường người lớn).
Fagersta (Brinellskolan), 21/8/2026 — Vụ việc gần nhất
Một cựu học sinh 18 tuổi của chính ngôi trường này đã tấn công bằng kiếm, khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng và hai nam sinh bị thương nặng. Cảnh sát phản ứng cực nhanh, khống chế nghi phạm chỉ trong 10 phút. (Xem bài cập nhật chi tiết vụ Fagersta —
. Tham khảo thêm: Làm thế nào để báo cáo tội phạm ở Thụy Điển?)
Chính phủ Thụy Điển đã và đang làm gì?
Sau mỗi vụ việc, đặc biệt là từ sau thảm kịch Örebro 2/2025, Chính phủ Thụy Điển (liên minh Tidö, phối hợp cùng Sverigedemokraterna) đã tăng tốc đáng kể quá trình cải tổ an ninh trường học — được mô tả là "một trong những cải cách giáo dục lớn nhất trong 30 năm".
1. Gói ngân sách 300 triệu SEK cho an ninh trường học (2025)
Ngay sau vụ Örebro, chính phủ công bố gói hỗ trợ 300 triệu kronor (SEK) cho năm 2025, dành cho các trường muốn nâng cấp:
Hệ thống khóa cửa điện tử có thể khóa nhanh khi có tình huống khẩn cấp
Hệ thống báo động (larm) riêng cho giáo viên
Camera an ninh, hệ thống kiểm soát ra vào (passersystem, skalskydd)
Khoản này sau đó được chuyển thành ngân sách thường niên: 68 triệu SEK/năm vĩnh viễn, cộng thêm 53 triệu SEK bổ sung cho phần còn lại của 2025. Rất nhiều kommun trên cả nước (như Sollefteå) đã dùng khoản này để lắp đặt khóa điện tử và hệ thống báo động khẩn cấp cho giáo viên.
2. Luật "Skolor mot brott" — Trường học không còn là "nơi công cộng" (có hiệu lực 1/7/2025)
Đây là thay đổi pháp lý quan trọng nhất: luật quy định rõ trường học không phải là địa điểm công cộng, nghĩa là nhà trường có quyền và nghĩa vụ ngăn người lạ không phận sự vào khuôn viên. Các điểm chính:
Mọi trường mẫu giáo và phổ thông phải chủ động ngăn chặn người không có thẩm quyền ra vào
Cho phép giáo viên khám xét cặp/túi học sinh (ban đầu chỉ áp dụng cấp 2 và THPT, sau đó chính phủ mở rộng áp dụng cho toàn bộ cấp tiểu học và cả hệ giáo dục người lớn - komvux, tức đúng loại hình trường như vụ Örebro)
Bỏ yêu cầu xin phép lắp camera giám sát đối với cơ quan nhà nước, kommun, region và trường học (có hiệu lực từ 1/4/2025)
Trường học và các bên liên quan bắt buộc phải chia sẻ thông tin với cơ quan thực thi pháp luật khi cần (từ 1/4/2025)
Trung tâm Phòng chống Cực đoan Bạo lực (Center mot våldsbejakande extremism) được giao trách nhiệm chính thức hỗ trợ các bên xử lý lo ngại về nguy cơ tấn công trường học (từ 1/3/2025)
Sửa đổi chương trình giảng dạy (läroplan) để tăng cường giáo dục học sinh về luật pháp và quy tắc xã hội
Song song đó, từ 1/8/2026 trường học Thụy Điển còn áp dụng thêm "Tài liệu Kỳ vọng" dành cho phụ huynh — một phần trong nỗ lực siết chặt trách nhiệm giữa nhà trường và gia đình
3. Gói lagrådsremiss bổ sung (21/1/2026)
Chỉ vài tháng trước vụ Fagersta, chính phủ tiếp tục công bố thêm 2 đề xuất lập pháp:
Kiểm tra lý lịch tư pháp mở rộng: người được tuyển dụng vào trường mẫu giáo/phổ thông sẽ bị kiểm tra cả misstankeregister (sổ đăng ký người bị tình nghi phạm tội), không chỉ hồ sơ đã kết án như trước
Chia sẻ thông tin khi học sinh chuyển trường: nếu một học sinh có "hotbild" (bị đe dọa) hoặc có nguy cơ gây/chịu tội phạm, trường cũ bắt buộc phải chuyển thông tin liên quan cho trường mới tiếp nhận, để trường mới có thể chủ động hỗ trợ
4. Tác động chính trị — vấn đề bầu cử
Theo phân tích của TV4 ngay sau vụ Fagersta, các chuyên gia nhận định vụ việc này gần như chắc chắn sẽ trở thành chủ đề tranh luận lớn trong mùa bầu cử Quốc hội 13/9/2026 sắp tới — tương tự như những gì đã xảy ra sau các vụ Trollhättan (2015) và Örebro (2025), vốn đều kéo theo các cuộc tranh luận chính trị sâu rộng và hệ quả chính sách cụ thể. Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn lập trường của từng đảng phái trước thềm bầu cử, có thể tham khảo bài Các đảng và định hướng chính sách về chính trị Thụy Điển.
Nhận định
Nhìn vào chuỗi sự kiện trên, có thể thấy một số xu hướng đáng chú ý:
Vũ khí sử dụng chủ yếu là dao/kiếm, không phải súng — khác biệt lớn so với Mỹ, do luật kiểm soát súng đạn nghiêm ngặt của Thụy Điển. Vụ Örebro 2025 là ngoại lệ hiếm hoi và nghiêm trọng nhất khi súng được sử dụng.
Độ tuổi nghi phạm trong hầu hết các vụ (trừ Örebro và Trollhättan) đều là học sinh/cựu học sinh tuổi vị thành niên hoặc mới ngoài 18, thường có liên hệ trực tiếp với chính ngôi trường bị tấn công.
Chính sách phản ứng nhanh của chính phủ sau mỗi vụ việc lớn — đặc biệt từ 2025 trở đi, cho thấy an ninh trường học đã trở thành ưu tiên chính trị hàng đầu, không còn là vấn đề "hiếm gặp có thể bỏ qua" như quan niệm trước đây về Thụy Điển.
Đối với cộng đồng người Việt đang sinh sống, học tập hoặc có con em đi học tại Thụy Điển, đây là những thông tin quan trọng để hiểu rõ hơn về bối cảnh an ninh trường học hiện tại, cũng như các quyền lợi và biện pháp bảo vệ mà nhà trường buộc phải áp dụng theo luật.
📰 Tin tức liên quan
❓ Các câu hỏi thường gặp
📚 Bài blog chi tiết
📢 Bạn theo dõi tin tức mới nhất về đời sống và an ninh tại Thụy Điển tại Page Cuộc Sống Thụy Điển và Chia Sẻ Bắc Âu nhé!
Nguồn tham khảo: SVT Nyheter, Göteborgs-Posten, TV4 Nyheterna, Wikipedia (Skolattack, Skolskjutningen i Örebro 2025), Regeringen.se (các thông cáo báo chí 3/2025, 6/2025, 1/2026), Krisinformation.se, Vilärare.se, Expo.se.