Thi Bằng Lái Xe tại Phần Lan (Ajokortti): Lý Thuyết và Thực Hành

Nếu bạn đang đọc bài viết này, có lẽ bạn đang rơi vào một trong hai trường hợp: Một là bạn đã bỏ lỡ "thời điểm vàng" 2 năm để đổi bằng lái Việt Nam sang bằng Phần Lan (như mình đã chia sẻ ở bài viết trước), hoặc hai là bạn chưa từng có bằng lái xe và muốn bắt đầu học từ con số 0 tại đất nước này.

Thú thật, khi biết mình buộc phải Thi bằng lái xe Phần Lan (hay còn gọi là lấy Ajokortti) từ đầu, mình đã rất sốc. Sốc vì chi phí đắt đỏ (nghe đâu cả nghìn Euro) và sốc vì nghe đồn thi cử ở đây khó "lên trời". Nhưng sau khi cầm tấm bằng trên tay, mình nhận ra rằng: Nó khó, nhưng xứng đáng. Nó dạy mình cách tôn trọng tính mạng của bản thân và người khác tuyệt đối.

Hôm nay, mình sẽ chia sẻ lại toàn bộ hành trình "vượt vũ môn" này. Từ việc ôn lý thuyết tiếng Anh thế nào, đến những giờ phút "tim đập chân run" trong phòng thi thực hành. Hy vọng kinh nghiệm của mình sẽ giúp bạn tự tin hơn và tiết kiệm được tối đa chi phí.

Việc thi bằng lái xe Phần Lan không chỉ đơn thuần là học cách vặn vô lăng. Đó là một quy trình chặt chẽ gồm nhiều bước bắt buộc. Dù bạn chọn học ở trường (Autokoulu) hay tự học với người hướng dẫn (Opetuslupa), lộ trình cơ bản vẫn giống nhau.

1. Bước Đầu Tiên: Xin Giấy Phép Học Lái Xe (Ajokorttilupa)

Trước khi ngồi lên xe, bạn cần sự cho phép của Traficom. Bạn phải nộp đơn xin giấy phép học lái xe (Driving licence permit) tại văn phòng Ajovarma.

Hồ sơ bao gồm:

• Hộ chiếu hoặc thẻ cư trú.

• 2 ảnh thẻ (chuẩn Phần Lan).

• Giấy khám sức khỏe (Lääkärintodistus).

• Lệ phí nộp đơn (khoảng 39€).

Lưu ý: Để làm thủ tục này trơn tru, bạn cần có số định danh cá nhân và giấy tờ tùy thân hợp lệ. Nếu bạn mới sang và chưa rõ về các thủ tục hành chính cơ bản này, hãy xem lại bài [Finnish Personal Identity Code (Henkilötunnus) là gì? Hướng Dẫn Đăng Ký DVV (Maistraatti)] để đảm bảo giấy tờ của mình đã chuẩn chỉnh nhé.

2. EAS - Khóa Học An Toàn Đầu Tiên (Ensimmäisen ajokortin suorittajan koulutus)

Nếu đây là lần đầu tiên bạn lấy bằng lái xe (bất kể loại xe gì) tại Phần Lan, bạn BẮT BUỘC phải tham gia khóa học EAS gồm 4 giờ lý thuyết.

• Nội dung: Cơ bản về giao thông, trách nhiệm của người lái xe, và các yếu tố ảnh hưởng đến an toàn.

• Học ở đâu: Bạn có thể đăng ký học online qua các trường lái. Rất tiện, ngồi nhà đeo tai nghe là xong.

3. Cửa Ải Lý Thuyết (Teoriakoe): Có Được Thi Tiếng Anh Không?

Đây là nỗi lo lớn nhất của người Việt mình. Tiếng Phần thì chưa rành, liệu có thi đỗ không? Tin vui là:

Bạn hoàn toàn có thể thi lý thuyết bằng Tiếng Anh.

Cấu trúc bài thi

Bài thi làm trên máy tính bảng tại văn phòng Ajovarma, gồm 3 phần:

1. Lý thuyết chung: 15 câu hỏi (được sai tối đa 4).

2. Nhận diện rủi ro (Hazard perception): 50 tình huống mô phỏng qua ảnh (được sai tối đa 7).

3. Tình huống giao thông: 10 câu hỏi về luật ưu tiên, biển báo (được sai tối đa 3).

Kinh nghiệm ôn thi

• Mua tài khoản ôn luyện: Đừng tiếc tiền mua tài khoản Webauto hoặc các app ôn thi của trường lái. Các câu hỏi trong đó giống đến 90% đề thi thật.

• Mẹo làm bài Nhận diện rủi ro: Đây là phần khó nhất. Hình ảnh sẽ hiện ra view từ ghế lái, bạn phải quyết định xem tình huống đó có nguy hiểm không. Bí quyết là hãy quan sát trẻ em, xe đạp, và tầm nhìn bị che khuất.

• Thời gian: Bạn có 30 phút. Nếu thi bằng tiếng Anh, thời gian vẫn như vậy. Nếu bạn thi bằng tiếng Việt (qua thông dịch viên), chi phí sẽ cao hơn và cần đăng ký trước.

4. Thực Hành Lái Xe: Chọn Trường Hay Chọn "Thầy Nhà"?

Để đủ điều kiện thi thực hành (Inssi), bạn cần lái tối thiểu 10 giờ. Có 2 cách để học:

Cách 1: Học trường lái (Autokoulu)

• Ưu điểm: Xe xịn, thầy chuyên nghiệp, lo trọn gói giấy tờ.

• Nhược điểm: Đắt. Rất đắt.

Cách 2: Giấy phép dạy lái (Opetuslupa) - Tiết kiệm nhất

Nếu bạn có người thân (chồng/vợ/bạn bè) đã có bằng lái Phần Lan trên 3 năm, họ có thể xin giấy phép để dạy bạn.

• Ưu điểm: Tiết kiệm được khoảng 600-800 Euro. Thời gian linh hoạt.

• Nhược điểm: Phải lắp bàn đạp phụ (phanh phụ) cho ghế bên cạnh và gương phụ. Người dạy phải chịu trách nhiệm hoàn toàn.

Khóa học bắt buộc: Nhận diện rủi ro (Riskientunnistamiskoulutus)

Dù học theo cách nào, trước khi thi lái, bạn PHẢI hoàn thành khóa học "Risk Training" này (gồm 4 giờ lý thuyết + 4 giờ thực hành).

Đây là phần thú vị nhất nhưng cũng... đáng sợ nhất. Bạn sẽ được trải nghiệm:

• Lái xe trên đường trơn (Slippery track): Bạn sẽ lái xe vào một sân tập đặc biệt có phun nước hoặc dầu để mô phỏng đường băng tuyết. Thầy giáo sẽ dạy bạn cách phanh gấp, cách lấy lại lái khi xe bị văng (skid). Để chuẩn bị tâm lý cho phần này, bạn nên đọc kỹ bài [Lái Xe Trên Đường Trơn: Hướng Dẫn Cho Người Mới].

• Lái xe trong đêm (Dark driving): Thường học trên máy mô phỏng (simulator).

Hiện nay, nhiều trường lái sử dụng xe điện cho việc học và thi. Xe điện dễ lái hơn (không lo chết máy khi khởi hành ngang dốc), giúp tỉ lệ đỗ cao hơn. Bạn có thể tìm hiểu thêm về xu hướng này qua bài [Xe điện ở Bắc Âu: Một cuộc cách mạng xanh].

5. Ngày Định Mệnh: Thi Thực Hành (Inssi)

Sau khi hoàn thành mọi thủ tục, bạn sẽ đặt lịch thi Inssi. Thời gian thi khoảng 45-60 phút.

Những lỗi thường gặp khiến bạn "trượt vỏ chuối":

1. Không quan sát điểm mù: Đây là lỗi chết người. Khi chuyển làn, rẽ trái/phải, bạn phải quay hẳn đầu (shoulder check) để nhìn. Chỉ liếc gương là TRƯỢT.

2. Không nhường đường cho người đi bộ: Ở Phần Lan, người đi bộ là vua. Thấy họ chớm bước xuống đường là bạn phải dừng.

3. Tốc độ: Đi quá nhanh (vượt giới hạn) là trượt. Đi quá chậm (gây cản trở giao thông) cũng trượt.

4. Lái xe thiếu sinh thái (Eco-driving): Giám khảo cũng chấm điểm cách bạn tiết kiệm nhiên liệu. Ví dụ: Không rà phanh liên tục, tăng số hợp lý.

Một kinh nghiệm của mình: Giám khảo (Inssinööri) không phải là "hung thần". Họ chỉ muốn đảm bảo bạn lái xe an toàn. Nếu bạn lỡ đi sai đường nhưng vẫn tuân thủ luật (xi nhan, quay đầu đúng nơi quy định), bạn vẫn ĐỖ. Đừng hoảng loạn nếu đi nhầm đường.

6. Tổng Chi Phí: Cần Chuẩn Bị Bao Nhiêu Tiền?

Chi phí cho việc thi bằng lái xe Phần Lan phụ thuộc vào việc bạn học nhanh hay chậm. Dưới đây là bảng giá tham khảo năm 2025:

Hạng mục	Học tại Trường (Autokoulu)	Học Opetuslupa (Tự học)
Giấy phép học lái	39€	39€
Khóa EAS (Lý thuyết đầu tiên)	~50€	~50€
Khóa Rủi ro (Risk Training)	~300 - 400€	~300 - 400€
Phí học lái + Lý thuyết	~800 - 1.500€ (Gói 10-14h)	~100€ (Lắp phanh phụ + Gương)
Phí thi Lý thuyết	40€	40€
Phí thi Thực hành	99€	99€
Thuê xe đi thi	(Đã gồm trong gói)	~60 - 100€ (Hoặc xe nhà)
TỔNG CỘNG	~ 1.300 - 2.200€	~ 600 - 800€

Khi thanh toán các khoản phí này (đặc biệt là phí thi tại Ajovarma), thẻ ngân hàng là phương thức phổ biến nhất. Đừng quên mang theo thẻ nhé, vì tiền mặt đang dần ít được chấp nhận tại các cơ quan hành chính. Tham khảo thêm: [Bắc Âu và cuộc chia tay dần dần với tiền mặt].

Lộ Trình Thi Bằng Lái Xe Phần Lan từ A-Z

Để giúp bạn không bị rối giữa các thuật ngữ EAS, Risk Training, Inssi... mình đã tóm tắt lại thành một sơ đồ đơn giản dưới đây.

HƯỚNG DẪN LỘ TRÌNH LẤY BẰNG LÁI XE HẠNG B (PDF DOWNLOAD)

1. Giai đoạn 1: Chuẩn bị

   • Nộp đơn xin Permit tại Ajovarma.

   • Học khóa EAS (4 tiếng lý thuyết) - Bắt buộc nếu chưa có bằng nào.

2. Giai đoạn 2: Học tập

   • Ôn luyện lý thuyết trên Webauto/App.

   • Tập lái (tối thiểu 10 tiếng).

   • Hoàn thành khóa Risk Training (Slippery track + Dark driving).

3. Giai đoạn 3: Thi cử

   • Đặt lịch thi Lý thuyết (Teoriakoe).

   • Đỗ Lý thuyết -> Đặt lịch thi Thực hành (Inssi).

4. Giai đoạn 4: Nhận bằng

   • Đỗ Thực hành -> Nhận bằng tạm thời ngay lập tức.

   • Bằng cứng gửi về nhà sau 2-4 tuần.

Lời Kết

Hành trình Thi bằng lái xe Phần Lan có thể tốn kém và gây áp lực, nhưng tin mình đi, cảm giác tự tay cầm lái chạy giữa rừng thông phủ tuyết trắng xóa hay vi vu đến những hồ nước trong vắt mùa hè là một trải nghiệm vô giá. Nó mở ra cho bạn sự tự do thực sự để khám phá đất nước xinh đẹp này.

Đừng nản lòng nếu bạn trượt lần đầu (mình cũng trượt lý thuyết lần 1 vì chủ quan đấy!). Hãy coi đó là bài học để lái xe an toàn hơn.

Nếu bạn còn băn khoăn về các vấn đề khác trong cuộc sống như thuê nhà, tìm việc hay đưa gia đình sang định cư, hãy tham khảo thêm các bài viết khác trên blog nhé.

Chúc các bạn bình tĩnh, tự tin và sớm có tin vui "Pass" ngay lần thi đầu tiên!

12/2025 - Cuộc Sống Phần Lan