Cuộc sống Nauy

Nếu quyết toán thuế (skatteoppgjør) cho thấy bạn còn nợ thuế (restskatt), Skatteetaten sẽ gửi thông báo yêu cầu thanh toán trong thời hạn quy định, thường có thể chia thành nhiều đợt nếu số tiền lớn.

Nên thanh toán đúng hạn để tránh lãi phạt (renter) — nếu gặp khó khăn tài chính, có thể liên hệ Skatteetaten để thương lượng kế hoạch trả góp (betalingsavtale) thay vì để nợ quá hạn, vì nợ thuế kéo dài cũng có thể ảnh hưởng đến hồ sơ cư trú vĩnh viễn/quốc tịch.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Cơ quan UDI có xem xét lại hồ sơ nếu tôi bị đóng thuế thiếu trong vài năm không?

Có thể, nếu bạn cấp quyền uỷ quyền (fullmakt) chính thức cho người đó qua hệ thống của Skatteetaten (thường qua Altinn — cổng dịch vụ công điện tử Na Uy), cho phép họ đăng nhập và nộp thay bạn.

Tuy nhiên bạn vẫn là người CHỊU TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ cuối cùng về tính chính xác của tờ khai, dù người khác nộp thay — nên kiểm tra kỹ nội dung trước khi uỷ quyền nộp.

Bạn có thể xin gia hạn (utsettelse) nộp tờ khai thuế (skattemelding) qua đăng nhập tài khoản trên skatteetaten.no bằng ID-porten, thường được gia hạn thêm một khoảng thời gian nhất định nếu có lý do chính đáng (ở nước ngoài, hồ sơ phức tạp cần thêm thời gian chuẩn bị).

Nên nộp yêu cầu gia hạn TRƯỚC hạn chót thông thường, không nên đợi đến sát/qua hạn mới xin, vì có thể đã bị tính phạt trễ hạn (forsinkelsesavgift).

Thuế thu nhập cá nhân tại Na Uy được tính theo nơi CƯ TRÚ (địa chỉ đăng ký trong Folkeregisteret), không phải nơi làm việc — vì thuế xã (kommuneskatt) và thuế vùng (fylkesskatt) là một phần của tổng thuế thu nhập, được tính theo kommune bạn đăng ký cư trú.

Nếu bạn thường xuyên đi lại giữa nơi làm và nơi ở khác kommune, có thể được khấu trừ chi phí đi lại (reisefradrag) khi khai thuế — nên kiểm tra điều kiện cụ thể trên skatteetaten.no.

Có — nghĩa vụ đóng thuế và các khoản bảo hiểm của chủ sử dụng lao động phát sinh ngay từ ngày bạn bắt đầu làm việc thực tế, không phụ thuộc việc đã có D-nummer/fødselsnummer hay chưa.

Trong thời gian chờ cấp mã số, chủ sử dụng lao động thường phải khấu trừ thuế theo mức cao hơn cho đến khi có skattekort chính thức — phần thuế nộp thừa sẽ được hoàn lại sau khi quyết toán. Nên đăng ký D-nummer/fødselsnummer và xin skattekort càng sớm càng tốt.

Có — tại Na Uy, tiền tip/tiền bo được coi là thu nhập chịu thuế, không có ngoại lệ miễn thuế cho khoản này.

Nếu tip được trả qua hệ thống của nhà hàng/quán, thường chủ sử dụng lao động sẽ tự động khai báo và khấu trừ thuế cùng lương. Nhưng nếu bạn nhận trực tiếp bằng tiền mặt hoặc Vipps cá nhân, trách nhiệm khai báo thuộc về bạn — không khai báo có thể bị coi là trốn thuế nếu bị phát hiện qua kiểm tra sao kê.

Nguyên tắc chung tại Na Uy: hầu như MỌI khoản thu nhập đều phải khai báo, không có ngưỡng "miễn khai báo vì quá nhỏ".

Các khoản dễ bị bỏ sót:  thu nhập từ việc làm thêm/phụ, tiền cho thuê phòng/nhà ngắn hạn (kể cả Airbnb), tiền lãi tiết kiệm/đầu tư, tiền bán đồ online mang tính kinh doanh thường xuyên, và tiền tip/bo.

Hậu quả nếu không khai báo: bị coi là trốn thuế (skattesvik/skatteunndragelse), có thể bị phạt tiền, truy thu thuế kèm lãi phạt, và ảnh hưởng tiêu cực đến hồ sơ cư trú vĩnh viễn/quốc tịch tương lai (yêu cầu hạnh kiểm - vandel).

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Không nộp tờ khai thuế đúng hạn ở Na Uy thì điều gì sẽ xảy ra?

●        Thuế thu nhập cá nhân ở Na Uy được tính như thế nào và tôi có thể…

Cần tách rõ hai khoản khác nhau hoàn toàn.

Tiền thuế:  nếu bạn đã đóng thuế nhiều hơn thực tế phải trả trong năm cuối làm việc, bạn có quyền nhận lại phần chênh lệch qua quyết toán thuế (skattemelding) năm đó — khai báo "utflytting" (rời khỏi Na Uy) với Skatteetaten và cập nhật tài khoản ngân hàng quốc tế để nhận khoản hoàn thuế.

Tiền hưu (lương hưu):  KHÔNG được hoàn lại một lần. Phần alderspensjon đã tích lũy trong Folketrygden vẫn được giữ nguyên và chi trả hàng tháng khi bạn đủ tuổi (linh hoạt từ 62-75 tuổi), dù đang sống ở Việt Nam — không có cơ chế "rút hết một lần" chỉ vì quyết định về nước.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Lương hưu của mình sẽ như thế nào sau khi từ Nauy về Việt Nam sống?

●        Nếu tôi phải…

Ở Na Uy, điều kiện tài chính (thu nhập và việc làm) là yếu tố bắt buộc để được cấp Permanent Residence (Permanent oppholdstillatelse).

Cơ quan UDI sẽ kiểm tra dữ liệu từ Skatteetaten (Sở thuế) để xác minh bạn tự nuôi sống bản thân trong ít nhất 3 năm gần nhất.

🔹 1. Nếu chủ cũ khai thuế thấp:

UDI sẽ thấy bạn có thu nhập dưới mức yêu cầu tối thiểu (khoảng 300,000 NOK/năm, tùy thời điểm).

Bạn nên liên hệ Skatteetaten để yêu cầu điều chỉnh khai thuế, nếu có chứng cứ (sao kê lương, hợp đồng, hóa đơn).

🔹 2. Nếu không thể điều chỉnh:

Tại Na Uy, kinh doanh nail là một dạng “small service business”, bạn có thể mở nếu đáp ứng các điều kiện cơ bản về cư trú và đăng ký thuế.

🔹 1. Giấy tờ cần có:

• Giấy phép cư trú cho phép tự kinh doanh (self-employed permit) – nếu chưa có PR hoặc quốc tịch.

• Đăng ký doanh nghiệp tại Brønnøysund Register Centre (qua brreg.no

• ) để lấy mã tổ chức (Organisasjonsnummer).

• Khai thuế VAT (mva) nếu doanh thu trên 50.000 NOK/12 tháng.

Ở Na Uy, thuế thu nhập cá nhân được tính dựa trên tổng thu nhập hàng năm, bao gồm lương, phụ cấp, và các thu nhập khác. Hệ thống thuế khá phức tạp, nhưng bạn có thể hiểu đơn giản như sau:

Cách tính thuế thu nhập cá nhân cơ bản (2024):

A. Thuế quốc gia (trinnskatt) – thuế tính theo từng bậc thu nhập:

• 0–205.000 NOK: 0%

• 205.001–292.850 NOK: 1.7%

• 292.851–670.000 NOK: 4%

Tại Na Uy, thời hạn cuối cùng để kiểm tra và nộp tờ khai thuế hằng năm thường là ngày 30 tháng 4. Tuy nhiên, nếu bạn không nộp đúng hạn, bạn có thể gặp một số rắc rối.

• Nếu bạn không chủ động nộp, hệ thống sẽ tự động xử lý dựa trên bản khai mặc định mà Skatteetaten (Cơ quan Thuế Na Uy) gửi từ tháng 3. Điều này có thể khiến bạn mất cơ hội khấu trừ thuế, hoặc tệ hơn – phải đóng thêm thuế nếu thông tin mặc định không chính xác.

• Nếu bạn biết mình không thể nộp đúng hạn, hãy đăng ký xin gia hạn sớm – hầu hết người nộp thuế có thể được gia hạn thêm 30 ngày một cách tự động.

• Nếu bạn thuộc diện phải đóng thêm thuế, bạn nên thanh toán trước ngày 31/5 để tránh bị tính…