Có — người mới đến Na Uy thường được cấp D-nummer (số phối hợp tạm thời) trước khi có fødselsnummer chính thức, và vẫn có thể bắt đầu đi làm với D-nummer này (miễn có giấy phép lao động hợp lệ đi kèm nếu là công dân ngoài EU/EEA).
Tuy nhiên nếu chưa có skattekort chính thức đi kèm D-nummer, bạn sẽ bị khấu trừ thuế theo mức cao hơn tạm thời cho đến khi hoàn tất thủ tục xin skattekort — nên ưu tiên xử lý bước này sớm.
KHÔNG — nếu giấy phép cư trú của bạn gắn với một công việc/chủ sử dụng lao động CỤ THỂ (phổ biến với diện lao động ngoài EU/EEA), việc đổi công ty/công việc thường yêu cầu phải xin GIẤY PHÉP MỚI hoặc thông báo/cập nhật với UDI trước khi bắt đầu công việc mới — không tự ý đổi việc mà không thông báo, vì có thể khiến bạn rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp.
Nếu bạn đã có cư trú vĩnh viễn hoặc thuộc diện gia đình được cấp quyền làm việc tự do (không gắn với một công việc cụ thể), quy định này không áp dụng — kiểm tra kỹ loại giấy phép của bạn trước khi đổi việc.
Lưu ý quan trọng: Na Uy KHÔNG áp dụng chương trình EU Blue Card (đây là chương trình riêng của Liên minh Châu Âu, Na Uy không phải thành viên EU dù thuộc EEA), nên câu hỏi này không hoàn toàn áp dụng cho Na Uy như với các nước EU (Đan Mạch, Thụy Điển).
Na Uy có chương trình riêng cho lao động chuyên gia/tay nghề cao (spesialister/faglærte), nhưng không có cơ chế "chuyển đổi dễ dàng sang EU" tương đương EU Blue Card — nếu muốn làm việc tại một nước EU khác, bạn vẫn cần xin giấy phép riêng theo luật nước đó.
Có, trong khuôn khổ quy định phối hợp an sinh xã hội EEA — nếu là công dân EU/EEA (hoặc có quyền lợi tương đương), bạn có thể xin "xuất khẩu" dagpenger sang nước EU/EEA khác trong tối đa 3 tháng để tìm việc (giấy chứng nhận PD U2), với điều kiện đã đăng ký thất nghiệp tại Na Uy ít nhất 4 tuần trước.
Cần đăng ký với NAV trước khi đi để xin PD U2, và đăng ký với cơ quan việc làm nước đến trong vòng 7 ngày kể từ ngày đến.
Có — cư trú vĩnh viễn Na Uy CHỈ có giá trị pháp lý TẠI NA UY, không tự động cho phép cư trú/làm việc hợp pháp tại các nước Bắc Âu khác, kể cả khi có Thoả ước Hộ chiếu chung Bắc Âu cho phép ĐI LẠI tự do không cần hộ chiếu.
Đi lại tự do hoàn toàn khác QUYỀN LÀM VIỆC hợp pháp — nếu không phải công dân EU/EEA/Bắc Âu, bạn vẫn cần xin giấy phép lao động riêng theo luật của từng nước muốn đến làm việc.
👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:
Thường KHÔNG — tương tự nguyên tắc tại Đan Mạch/Thụy Điển, khi xét điều kiện lương cho giấy phép lao động, UDI chủ yếu tính LƯƠNG CƠ BẢN (grunnlønn) ổn định theo hợp đồng.
Tiền làm thêm giờ và tiền thưởng — các khoản có điều kiện, không cố định — thường KHÔNG được cộng vào để tính đạt ngưỡng lương yêu cầu, bất kể tổng thu nhập thực nhận cao đến đâu.
Phụ thuộc LOẠI hồ sơ cụ thể.
Với giấy phép lao động cá nhân: điều kiện lương áp dụng cho công việc cụ thể bạn đang giữ, KHÔNG cộng dồn với thu nhập vợ/chồng.
Với underholdskrav trong hồ sơ đoàn tụ gia đình: thường xét thu nhập của người bảo lãnh (referanseperson) là chính; thu nhập của người đi cùng sau khi đã ổn định công việc tại Na Uy có thể được xem xét ở các giai đoạn xét duyệt sau (gia hạn, chuyển sang thường trú), nhưng không tự động cộng dồn ngay từ đầu.
👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:
Cần có đồng thời: giấy phép làm việc hợp lệ (nếu ngoài EU/EEA — gắn với công việc/chủ sử dụng lao động cụ thể), số D-nummer hoặc fødselsnummer (đăng ký dân cư), và thẻ thuế (skattekort) từ Skatteetaten.
Nếu chưa có skattekort, bạn sẽ bị khấu trừ theo mức thuế cao (thường 50% trở lên) cho đến khi có thẻ thuế chính thức — nên ưu tiên đăng ký D-nummer/fødselsnummer và xin skattekort càng sớm càng tốt.
Đây là bước xác minh phòng chống gian lận tiêu chuẩn, không có nghĩa hồ sơ bị nghi ngờ đặc biệt — UDI thường xuyên yêu cầu xác nhận trực tiếp từ chủ sử dụng lao động để đảm bảo công việc THẬT SỰ TỒN TẠI, vì đã có nhiều trường hợp hợp đồng giả mạo bị phát hiện trên toàn hệ thống.
Cách xử lý: thông báo cho bộ phận nhân sự công ty biết trước để họ sẵn sàng phản hồi nhanh khi UDI liên hệ, tránh phản hồi chậm/sai làm ảnh hưởng tiến độ hồ sơ.
Có lợi — đây là điểm mạnh của hệ thống Na Uy so với nhiều nước khác. Bạn HOÀN TOÀN có thể kết hợp làm việc và nhận alderspensjon cùng lúc mà KHÔNG bị giảm trừ lương hưu — không có giới hạn số giờ/thu nhập làm thêm.
Thời gian làm việc thêm còn tiếp tục được TÍNH ĐIỂM lương hưu (đến hết năm bạn tròn 75 tuổi), giúp tăng thêm mức hưởng về sau. Về thuế: thu nhập từ lương và lương hưu được cộng chung tính thuế theo biểu thuế luỹ tiến — tổng thuế phải nộp sẽ tăng lên, nhưng đây là nguyên tắc thuế thu nhập thông thường, không phải "bị phạt".
👉 Xem thêm bài viết chi tiết:
Nhìn chung, Na Uy KHÔNG có một chương trình lao động phổ thông/không cần tay nghề dành riêng cho công dân ngoài EU/EEA.
Phần lớn lao động thời vụ nông nghiệp (đặc biệt thu hoạch trái cây/rau củ mùa hè - sesongarbeid) tại Na Uy đến từ các nước EU/EEA (Ba Lan, Litva...) vì có quyền làm việc tự do không cần giấy phép. Nếu không có bằng cấp/tay nghề phù hợp, con đường thực tế hơn để sang Na Uy làm việc thường là qua diện đoàn tụ gia đình, du học rồi tìm việc sau tốt nghiệp, hoặc vị trí đòi hỏi tay nghề cụ thể (faglærte).
👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:
● Cơ hội việc làm trong ngành giáo dục mầm non tại Na Uy thế nào?
Con đường phổ biến và thực tế nhất là một người (thường có trình độ/kinh nghiệm phù hợp nhu cầu thị trường lao động Na Uy) xin được giấy phép lao động chính, sau đó các thành viên còn lại đi theo diện "familieinnvandring" (gia đình đi cùng).
Quyền lợi gia đình đi cùng: vợ/chồng đi theo diện gia đình thường được cấp quyền làm việc, và con cái được đi học miễn phí trong hệ thống giáo dục công.
Người xin visa chính cần chứng minh thu nhập đủ để nuôi cả gia đình theo ngưỡng quy định (underholdskrav) và có chỗ ở phù hợp.
Cần phân biệt: "bị từ chối xét duyệt NHANH" khác với "bị từ chối hoàn toàn" — nếu chỉ bị từ chối ưu tiên, hồ sơ vẫn đang được xử lý theo luồng thông thường.
Quyết định về ưu tiên xử lý nhanh mang tính hành chính nội bộ, ít có cơ chế kháng cáo chính thức rõ ràng. Cách tiếp cận thực tế: kiên nhẫn theo lộ trình thông thường, theo dõi tiến độ qua Min side. Nếu thời gian xử lý thực tế vượt xa mốc "forventet saksbehandlingstid" đã công bố, bạn mới có cơ sở khiếu nại về sự chậm trễ.
👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:
● Khi kháng cáo cho việc gia hạn giấy phép lao động ở Nauy, khả năng thành công bao nhiêu?
Có, thông qua hệ thống NAV (kết hợp chức năng cả bảo hiểm xã hội và trung tâm việc làm) và các chương trình hội nhập của kommune.
Chương trình hội nhập: Introduksjonsprogrammet dành cho một số nhóm (đặc biệt người tị nạn/bảo hộ), kết hợp học tiếng song song với hoạt động tìm việc, thực tập (praksisplass), kèm trợ cấp introduksjonsstønad.
Hỗ trợ chung cho người thất nghiệp: NAV tư vấn định hướng nghề nghiệp, hỗ trợ khoá học nâng cao kỹ năng (tiltak), và một số chương trình trợ cấp lương cho doanh nghiệp khi nhận người mới định cư/thất nghiệp lâu dài (lønnstilskudd).
👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:
● Có chính sách nào tại Na Uy hỗ trợ doanh nghiệp khi tuyển người mới định cư hoặc thất nghiệp không?
👉 Xem thêm bài viết chi tiết:
Khác với Đan Mạch/Thụy Điển (có "Positivliste" chính thức công bố định kỳ), Na Uy KHÔNG có một danh sách ngành nghề thiếu hụt chính thức duy nhất mang tên tương tự — hệ thống giấy phép lao động Na Uy chủ yếu dựa vào diện "faglærte" (lao động có tay nghề/bằng cấp phù hợp công việc cụ thể) và "spesialister" (chuyên gia), xét theo từng hồ sơ việc làm cụ thể thay vì một danh sách ngành nghề cố định.
Các ngành có nhu cầu tuyển dụng cao được ghi nhận rộng rãi: y tế/điều dưỡng (đặc biệt điều dưỡng, hộ lý — sykepleiere, helsefagarbeidere), công nghệ thông tin, kỹ sư các chuyên ngành (đặc biệt liên quan dầu khí, năng lượng tái tạo, hàng hải), xây dựng, và giáo viên mầm non tại một số khu vực.
Nếu bạn quan tâm đến một ngành cụ thể, nên tham…
Có. Na Uy tuy KHÔNG phải thành viên EU, nhưng là thành viên khối EEA/EØS (Khu vực Kinh tế Châu Âu) thông qua Hiệp định EEA — điều này cho công dân Na Uy hầu hết các quyền tương tự công dân EU trong phạm vi "4 quyền tự do" (tự do di chuyển hàng hoá, dịch vụ, vốn, và con người).
Quyền cụ thể của công dân Na Uy trong EU/EEA: tự do đi lại, cư trú, và làm việc tại bất kỳ nước EU/EEA nào (bao gồm cả Thuỵ Sĩ theo thoả thuận riêng) mà không cần xin giấy phép lao động, tương tự công dân EU.
Điểm khác biệt với công dân EU thực sự: công dân Na Uy KHÔNG có quyền bầu cử Nghị viện Châu Âu (European Parliament) và Na Uy không tham gia bỏ phiếu trong các quyết định lập pháp của EU —…
Na Uy có chính sách gọi là “lønnstilskudd” (hỗ trợ tiền lương), do NAV (Cơ quan Lao động và Phúc lợi) quản lý.
Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí lương cho người sử dụng lao động khi họ nhận người thất nghiệp, người khuyết tật, hoặc người mới nhập cư.
Người tham gia cần đăng ký tại NAV và được cố vấn cá nhân (veileder) đánh giá đủ điều kiện.
Mức hỗ trợ có thể kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm, tùy trường hợp.
Mục tiêu là giúp người lao động có kinh nghiệm làm việc thực tế và tăng cơ hội được tuyển chính thức.
👉 Tóm lại: Na Uy có chương trình lønnstilskudd mang lại lợi thế rõ rệt khi xin việc, nhất là cho người mới định cư hoặc đang tìm lại việc làm.
Na Uy hiện thiếu trầm trọng giáo viên mầm non được đào tạo chuyên nghiệp (barnehagelærer), đặc biệt ở miền Bắc và vùng nông thôn.
Theo thống kê của NAV, mỗi năm thiếu hàng nghìn vị trí giáo viên mầm non đủ chuẩn.
Để làm việc hợp pháp:
Bạn cần bằng sư phạm mầm non hoặc tương đương được Directorate for Higher Education and Skills (HK-dir) công nhận.
Trình độ tiếng Na Uy ít nhất B1.
Nếu chưa đủ trình độ ngôn ngữ, bạn có thể làm trợ lý mầm non (barne- og ungdomsarbeider) trong khi học thêm.
Khi bị sa thải ở Na Uy, bạn nên:
Nhận thư chấm dứt hợp đồng (oppsigelsesbrev) và đảm bảo công ty tuân thủ thời hạn báo trước (notice period).
Đăng ký thất nghiệp tại NAV (Cơ quan Lao động và Phúc lợi Na Uy) để được xét nhận trợ cấp thất nghiệp (dagpenger).
Nếu bạn làm việc theo giấy phép lao động, cần báo cho UDI (Cục Di trú Na Uy) vì việc mất việc có thể ảnh hưởng đến tình trạng cư trú của bạn.
Có thể liên hệ công đoàn (fagforening) nếu nghi ngờ việc sa thải trái luật hoặc muốn được hỗ trợ pháp lý.
Trong thời gian thất nghiệp, bạn cần tích cực tìm việc và báo cáo định kỳ với NAV để tiếp tục nhận trợ cấp.
Ở Na Uy, tham gia công đoàn là tự nguyện, nhưng rất đáng cân nhắc, nhất là với người làm việc dài hạn.
🔹 Lợi ích khi tham gia công đoàn (fagforening):
Được đại diện pháp lý khi có mâu thuẫn với chủ lao động.
Hỗ trợ đàm phán lương và điều kiện làm việc tốt hơn.
Được giảm giá các dịch vụ (bảo hiểm, ngân hàng, vé du lịch…).
Có thể tham gia quỹ thất nghiệp và đào tạo nghề thông qua công đoàn.
Tại Na Uy, kinh doanh nail là một dạng “small service business”, bạn có thể mở nếu đáp ứng các điều kiện cơ bản về cư trú và đăng ký thuế.
🔹 1. Giấy tờ cần có:
Giấy phép cư trú cho phép tự kinh doanh (self-employed permit) – nếu chưa có PR hoặc quốc tịch.
Đăng ký doanh nghiệp tại Brønnøysund Register Centre (qua brreg.no
) để lấy mã tổ chức (Organisasjonsnummer).
Khai thuế VAT (mva) nếu doanh thu trên 50.000 NOK/12 tháng.
Ở Na Uy, theo Luật chống rửa tiền (Hvitvaskingsloven), ngân hàng có nghĩa vụ pháp lý yêu cầu khách hàng giải trình khi có các giao dịch bất thường, chuyển tiền ra nước ngoài, hoặc sử dụng Vipps (tương tự Swish) với tần suất cao.
🔹 1. Không thể né hoặc mở tài khoản mới để tránh
Tất cả ngân hàng (DNB, Sparebank, Nordea, Handelsbanken...) đều được giám sát bởi Finanstilsynet – cơ quan tài chính quốc gia.
Khi bạn mở tài khoản mới, hệ thống BankID liên kết trực tiếp với số fødselsnummer (tương tự personnummer), nên mọi ngân hàng đều thấy lịch sử tín dụng và giao dịch cơ bản của bạn.
Ngân hàng mới vẫn sẽ yêu cầu xác minh nguồn tiền.
🔹 2. Nếu từ chối giải trình
Nếu bạn đang làm việc tại Na Uy và công ty không trả lương hoặc bị phá sản, bạn vẫn có thể nhận lại phần lương bị nợ thông qua Wage Guarantee Scheme (Lønnsgarantiordningen) – chương trình bảo đảm tiền lương do NAV (Cơ quan Lao động và Phúc lợi Na Uy) quản lý.
Khi công ty chính thức phá sản
Xác định tình trạng phá sản (konkurs):
Khi tòa án Na Uy tuyên bố công ty phá sản, một quản lý phá sản (bobestyrer) sẽ được chỉ định.
Quản lý này sẽ thay mặt công ty xử lý các khoản nợ, bao gồm tiền lương của nhân viên.
Nộp yêu cầu nhận tiền qua Lønnsgarantiordningen:
Tại Na Uy, giấy phép lao động (arbeidstillatelse) cũng gắn liền với công việc cụ thể hoặc lĩnh vực bạn làm việc.
Khi bạn mất việc hoặc bị chấm dứt hợp đồng, bạn phải thông báo ngay cho Cục Di trú Na Uy (UDI).
Nếu bạn là lao động có tay nghề (skilled worker permit), bạn thường được ở lại tối đa 6 tháng để tìm việc mới, miễn là giấy phép vẫn còn hiệu lực.
Nếu tìm được việc mới, bạn cần nộp đơn xin thay đổi hoặc gia hạn giấy phép trước khi bắt đầu làm việc.
Nếu không tìm được việc trong thời gian cho phép, bạn phải rời Na Uy hoặc nộp đơn xin loại giấy phép khác (ví dụ: gia đình, học tập, v.v.).
💡 Nếu bạn là công dân EU/EEA, quy định linh hoạt hơn — bạn có quyền ở lại để tìm việc…
Với tư cách công dân Na Uy (được xem là thành viên EEA), bạn không cần visa hoặc giấy phép lao động để sống và làm việc ở Đức. Bạn chỉ cần chuẩn bị:
Hộ chiếu hoặc chứng minh nhân thân còn hiệu lực – dùng để nhập cảnh và xác nhận quyền cư trú theo quy định EU/EEA.
Giấy tờ xác minh cư trú vĩnh viễn ở Na Uy – như thẻ cư trú hoặc giấy tờ tương đương.
Xác nhận nơi cư trú mới tại Đức – trong vòng 2 tuần sau khi đến phải đăng ký địa chỉ mới ở Bürgeramt (có giấy chứng nhận của chủ nhà).
Giấy tờ chứng minh bạn đi làm/doanh nghiệp – Hợp đồng lao động hoặc thư mời làm việc của công ty Đức (nếu có).
Bảo hiểm y tế hợp lệ – bạn nên có bảo hiểm toàn EU/EEA hoặc…
Nhiều người tại Na Uy đang tìm kiếm các nguồn thu nhập bổ sung. Tuy nhiên, trước khi nhận thêm công việc, bạn cần hiểu rõ các quy định về thuế và yếu tố văn hóa liên quan.
1. Ảnh hưởng về thuế
Tất cả thu nhập từ công việc phụ hoặc công việc thứ hai đều phải chịu thuế theo hệ thống thuế lũy tiến của Na Uy. Nếu không khai báo đầy đủ với Cơ quan Thuế Na Uy (Skatteetaten), bạn có thể bị phạt hoặc gặp rắc rối pháp lý.
2. Làm việc cho nhiều nhà tuyển dụng
Bạn có thể làm nhiều công việc cùng lúc, nhưng cần kiểm tra hợp đồng lao động để đảm bảo không vi phạm quy định. Quản lý thời gian hợp lý là rất quan trọng để tránh bị quá tải.
3. Miễn thuế cho một số công việc nhỏ
Theo quy định của Luật Nghỉ Phép Na Uy (Ferieloven), người lao động làm việc tại Na Uy có quyền được nghỉ phép có lương ít nhất 25 ngày làm việc mỗi năm.
Cách tính 25 ngày làm việc như sau: chỉ tính các ngày từ thứ Hai đến thứ Sáu, không bao gồm ngày nghỉ cuối tuần (thứ Bảy và Chủ Nhật). Vì vậy, trên thực tế, 25 ngày phép tương đương với khoảng 5 tuần nghỉ.
Đối với người lao động từ 60 tuổi trở lên, theo luật, sẽ được thêm 6 ngày phép phụ trội, tức là tổng cộng 31 ngày làm việc.
Lưu ý:
Một số thỏa thuận lao động tập thể (tariffavtale) hoặc hợp đồng lao động cá nhân có thể quy định số ngày nghỉ phép nhiều hơn mức tối thiểu của luật (ví dụ: 30 ngày phép).
Quyền nghỉ phép có lương phụ…
Việc kháng cáo (klage) khi bị từ chối gia hạn giấy phép lao động tại Na Uy là quyền hợp pháp của bạn, và trong một số trường hợp, có thể thành công – nhưng điều này phụ thuộc rất nhiều vào lý do bị từ chối và chất lượng hồ sơ bổ sung khi kháng cáo.
📌 Một số yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thành công khi kháng cáo:
1. Lý do bị từ chối là gì?
🔹 Không đủ mức lương theo quy định? → Nếu bạn có thể bổ sung hợp đồng lao động mới hoặc thỏa thuận điều chỉnh lương, khả năng thành công sẽ cao hơn.
🔹 Thiếu bảo hiểm lao động / bảo hiểm y tế bắt buộc? → Nếu đây là lỗi kỹ thuật, bạn có thể nộp bổ sung và kháng cáo có thể được chấp nhận.
🔹 Công ty…
