Cuộc sống Nauy

Các dịch vụ chuyển phát quốc tế phổ biến: Vietnam Post (EMS), DHL, FedEx — mỗi dịch vụ có mức giá/thời gian giao hàng khác nhau, nên so sánh trước khi chọn tuỳ ưu tiên tốc độ hay chi phí.

Lưu ý về thuế nhập khẩu:  Tolletaten Na Uy áp dụng ngưỡng miễn thuế cho hàng hoá cá nhân giá trị nhỏ, nhưng vượt ngưỡng đó sẽ phải nộp thuế VAT và có thể cả thuế nhập khẩu tuỳ loại hàng — kiểm tra mức ngưỡng và thuế suất hiện hành trên toll.no trước khi gửi.

Lưu ý về thực phẩm khô:  một số loại thực phẩm (đặc biệt có nguồn gốc động vật như các loại mắm, thịt khô) có thể bị hạn chế/cấm nhập theo quy định Mattilsynet tương tự đã nêu ở phần hải sản — kiểm tra kỹ trước khi gửi để tránh bị tịch thu.

Nếu giấy phép cư trú đã hết hạn (dù chỉ một thời gian ngắn) mà chưa có đơn gia hạn đang chờ xử lý, bạn đang ở trong tình trạng cư trú không hợp pháp tại thời điểm xuất cảnh — có thể bị ghi nhận trong hệ thống, ảnh hưởng đến các hồ sơ xin visa/cư trú Na Uy (hoặc Schengen nói chung) trong tương lai.

Nếu tình trạng quá hạn xảy ra do đã nộp đơn gia hạn đúng hạn nhưng UDI chưa xử lý kịp (nên vẫn thuộc diện có quyền cư trú tạm thời tiếp tục), nên mang theo bằng chứng đã nộp đơn (biên nhận, email xác nhận) khi làm thủ tục xuất cảnh để tránh bị hiểu nhầm là cư trú bất hợp pháp.

Nên khai theo ĐÚNG NHƯ HỘ CHIẾU Việt Nam của bạn hiển thị — hộ chiếu Việt Nam hiện nay thường in tên KHÔNG DẤU (theo chuẩn quốc tế trên trang thông tin máy đọc được - MRZ), nên bạn nên khai tên không dấu khớp CHÍNH XÁC với hộ chiếu trong mọi hồ sơ UDI/Skatteetaten/Folkeregisteret.

Sự không khớp giữa tên trong các hệ thống khác nhau (ví dụ một nơi có dấu, một nơi không dấu, hoặc thứ tự họ/tên đảo lộn) là nguyên nhân phổ biến gây rắc rối hành chính về sau (mở tài khoản ngân hàng, xác minh danh tính) — luôn ưu tiên tính NHẤT QUÁN với hộ chiếu gốc trên mọi giấy tờ.

Đăng nhập vào tài khoản của bạn trên skatteetaten.no (Folkeregisteret) bằng ID-porten và cập nhật lại địa chỉ chính xác — bao gồm cả số căn hộ (bolignummer), vì tại Na Uy mỗi căn hộ trong cùng một toà nhà có mã số riêng dùng trong hệ thống đăng ký dân cư, sai số căn hộ dù đúng địa chỉ đường vẫn có thể gây rắc rối cho thư từ/thông báo chính thức.

Nếu không tự sửa được online, liên hệ trực tiếp Skatteetaten qua điện thoại hoặc đến trực tiếp văn phòng dịch vụ để được hỗ trợ chỉnh sửa.

Đúng, đây là một rủi ro thực tế đối với giấy phép cư trú DIỆN LAO ĐỘNG (không áp dụng cho cư trú vĩnh viễn/diện gia đình đã ổn định) — nếu giấy phép của bạn gắn với công việc cụ thể, mất việc có thể làm giấy phép mất hiệu lực nếu không tìm được việc mới hoặc chuyển đổi sang diện tìm việc (jobbsøkeropphold) trong thời gian quy định.

Na Uy có cho phép một khoảng thời gian nhất định để tìm việc mới sau khi mất việc trước khi ảnh hưởng đến cư trú (thường vài tháng, tuỳ loại giấy phép) — nên liên hệ UDI ngay khi mất việc để biết chính xác khoảng thời gian áp dụng cho trường hợp cụ thể của bạn.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Giấy phép lao động (arbeidstillatelse) sẽ như thế nào khi bị mất việc…

Có, với điều kiện được đăng ký và khai báo hợp pháp, đầy đủ giấy tờ chứng minh.

Giấy tờ cần chuẩn bị: giấy đăng ký kinh doanh (organisasjonsnummer từ Brønnøysundregistrene), báo cáo tài chính/lợi nhuận đã khai thuế đầy đủ, và sao kê tài khoản kinh doanh cho thấy dòng tiền thực tế ổn định. UDI thường đánh giá kỹ tính ổn định của thu nhập tự kinh doanh hơn thu nhập từ đi làm thuê.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Có cần xin giấy phép đặc biệt để kinh doanh làm nail ở Na Uy không?

Nhìn chung, các khoản trợ cấp công liên quan nuôi con (barnetrygd, kontantstøtte) thường KHÔNG được coi là "thu nhập từ lao động" hay "tự chủ tài chính" trong ý nghĩa UDI xét cho điều kiện selvforsørgelse khi xin cư trú vĩnh viễn/quốc tịch.

Đây là điểm khá kỹ thuật và dễ thay đổi theo hướng dẫn cụ thể từng thời kỳ, nên kiểm tra kỹ hướng dẫn hiện hành hoặc hỏi trực tiếp UDI nếu hồ sơ của bạn liên quan các khoản này.

Thường KHÔNG — tương tự nguyên tắc tại Đan Mạch/Thụy Điển, khi xét điều kiện lương cho giấy phép lao động, UDI chủ yếu tính LƯƠNG CƠ BẢN (grunnlønn) ổn định theo hợp đồng.

Tiền làm thêm giờ và tiền thưởng — các khoản có điều kiện, không cố định — thường KHÔNG được cộng vào để tính đạt ngưỡng lương yêu cầu, bất kể tổng thu nhập thực nhận cao đến đâu.

Có — việc bị từ chối YÊU CẦU ƯU TIÊN khác hoàn toàn với TỪ CHỐI HỒ SƠ QUỐC TỊCH, nên không có quy định cấm gửi lại yêu cầu ưu tiên lần hai nếu tình huống có thay đổi.

Nếu lần đầu bị từ chối vì không đủ căn cứ đặc biệt và tình huống không thay đổi, việc gửi lại yêu cầu tương tự nhiều khả năng tiếp tục bị từ chối.

Phụ thuộc LOẠI hồ sơ cụ thể.

Với giấy phép lao động cá nhân:  điều kiện lương áp dụng cho công việc cụ thể bạn đang giữ, KHÔNG cộng dồn với thu nhập vợ/chồng.

Với underholdskrav trong hồ sơ đoàn tụ gia đình:  thường xét thu nhập của người bảo lãnh (referanseperson) là chính; thu nhập của người đi cùng sau khi đã ổn định công việc tại Na Uy có thể được xem xét ở các giai đoạn xét duyệt sau (gia hạn, chuyển sang thường trú), nhưng không tự động cộng dồn ngay từ đầu.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Nếu chồng em có giấy phép định cư tại Na Uy, thì cần thu nhập thế nào mới đủ để xin đoàn tụ cho vợ con?

Cần phân biệt: đây là kháng cáo việc TỪ CHỐI ƯU TIÊN XỬ LÝ NHANH, khác với kháng cáo TỪ CHỐI CẤP THƯỜNG TRÚ. Quyết định về ưu tiên xử lý nhanh mang tính hành chính nội bộ, ít có cơ chế kháng cáo chính thức.

Cách tiếp cận thực tế: chờ theo lộ trình thông thường, theo dõi qua Min side. Chỉ khi hồ sơ vượt xa mốc thời gian xử lý tối đa đã công bố, bạn mới có cơ sở khiếu nại về sự chậm trễ.

Không cố định — phụ thuộc loại giấy phép cụ thể và khối lượng hồ sơ UDI đang xử lý tại thời điểm nộp. Bạn có thể tra cứu ước tính cụ thể cho loại hồ sơ của mình trên trang "Ventetid" của udi.no.

Nên nộp đơn gia hạn SỚM (thường có thể nộp trước một khoảng thời gian nhất định trước khi hết hạn) để tránh gián đoạn tình trạng cư trú trong lúc chờ xử lý.

Nếu việc hết hiệu lực chỉ đơn thuần là hệ quả tự nhiên của việc bạn tự nguyện rời Na Uy (không phải bị thu hồi vì vi phạm pháp luật), điều này KHÔNG để lại "vết đen" nào trong hồ sơ.

Bạn hoàn toàn có thể nộp hồ sơ xin visa/giấy phép mới trong tương lai như người nộp đơn mới. Nếu quá trình thu hồi trước đây liên quan gian lận hoặc bị trục xuất chính thức, tình huống sẽ khác và cần đánh giá riêng.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Giấy phép lao động (arbeidstillatelse) sẽ như thế nào khi bị mất việc ở Na Uy?

Giấy phép cư trú diện đoàn tụ vợ/chồng thường GẮN LIỀN với cuộc hôn nhân cụ thể đã dùng để xin cấp phép — khi ly hôn, cơ sở pháp lý ban đầu chấm dứt, bạn thường cần nộp HỒ SƠ MỚI dựa trên mối quan hệ mới.

Ngoại lệ:  nếu bạn là nạn nhân bạo lực gia đình trong hôn nhân trước, luật Na Uy có điều khoản bảo vệ cho phép giữ quyền cư trú độc lập không phụ thuộc vào cuộc hôn nhân đã kết thúc.

Nên tham khảo luật sư di trú để đánh giá tình huống, đặc biệt nếu thời điểm ly hôn ảnh hưởng đến việc tính thời gian cư trú liên tục.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Nếu ly hôn, quyền cư trú theo diện đoàn tụ gia đình ở Na Uy của mình có bị ảnh hưởng không?

Có, nên chủ động thông báo cho UDI ngay khi có thay đổi tình trạng hôn nhân trong lúc hồ sơ đang xét — việc kết hôn với công dân Na Uy có thể mở ra con đường khác (diện đoàn tụ vợ chồng) với điều kiện/thời hạn khác diện lao động ban đầu.

Không thông báo và để UDI tự phát hiện sau có thể bị coi là thiếu minh bạch, ảnh hưởng tiêu cực đến đánh giá hồ sơ — nên luôn chủ động cập nhật thông tin thay đổi quan trọng ngay khi xảy ra.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Nếu kết hôn khi đang xin permanent residence ở Na Uy, có cần làm lại hồ sơ không?

Con đường phổ biến và thực tế nhất là một người (thường có trình độ/kinh nghiệm phù hợp nhu cầu thị trường lao động Na Uy) xin được giấy phép lao động chính, sau đó các thành viên còn lại đi theo diện "familieinnvandring" (gia đình đi cùng).

Quyền lợi gia đình đi cùng:  vợ/chồng đi theo diện gia đình thường được cấp quyền làm việc, và con cái được đi học miễn phí trong hệ thống giáo dục công.

Người xin visa chính cần chứng minh thu nhập đủ để nuôi cả gia đình theo ngưỡng quy định (underholdskrav) và có chỗ ở phù hợp.

Không có con số "đủ sống" chính thức duy nhất do chính phủ công bố cho mục đích sinh hoạt chung — mức chi tiêu thực tế phụ thuộc nhiều vào thành phố sinh sống (Oslo đắt đỏ hơn nhiều các thành phố nhỏ), số con, và thói quen chi tiêu.

Để có ước tính thực tế, nên tham khảo "Referansebudsjett" (ngân sách tham khảo tiêu chuẩn) do SIFO (Forbruksforskningsinstituttet - Viện nghiên cứu tiêu dùng Na Uy) công bố hàng năm, đưa ra mức chi tiêu tham khảo theo từng hạng mục dựa trên số thành viên gia đình và độ tuổi con cái.

Điểm quan trọng hay bị hiểu nhầm — không phải mọi khoản tiền nhận từ công ty đều tính vào mức lương xét duyệt.

Thường được tính: lương cơ bản (grunnlønn) theo hợp đồng lao động cố định, ổn định. Thường KHÔNG được tính đầy đủ: tiền thưởng (bonus) không cố định, phụ cấp/lợi ích phi tiền mặt (xe công ty, các gói phúc lợi khác) — dù làm tổng thu nhập thực tế cao hơn, các khoản này không mặc nhiên được cộng vào để xét đạt ngưỡng lương yêu cầu (ví dụ mức lương tối thiểu cho lao động chuyên gia).

Có — đây là quy trình xác minh tiêu chuẩn. UDI có quyền truy cập/đối chiếu dữ liệu thu nhập, thuế đã nộp, tình trạng việc làm của bạn trực tiếp từ Skatteetaten khi xét hồ sơ gia hạn, cư trú vĩnh viễn, hay quốc tịch — không chỉ dựa vào giấy tờ bạn tự nộp.

Thông tin bạn khai (mức lương, thời gian làm việc) PHẢI khớp chính xác với dữ liệu Skatteetaten đang lưu — bất kỳ chênh lệch nào đều có thể bị phát hiện ngay và ảnh hưởng tiêu cực đến hồ sơ.

👉 Xem thêm câu hỏi liên quan:

●        Cơ quan UDI có xem xét lại hồ sơ nếu tôi bị đóng thuế thiếu trong vài năm không?

Với cư trú tạm thời (midlertidig oppholdstillatelse), việc rời Na Uy cần cân nhắc kỹ vì có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tình trạng cư trú.

Cần chuẩn bị:  xác định rõ mục đích rời đi là tạm thời hay vĩnh viễn — nếu tạm thời, đảm bảo quay lại trước khi hết hạn thẻ; nếu lâu dài, khai báo "utflytting" với Skatteetaten. Giữ lại giấy tờ quan trọng (oppholdstillatelse, fødselsnummer/D-nummer, giấy tờ thuế).

Quyền lợi được giữ lại:  tiền thuế nộp thừa (nếu có) vẫn được hoàn trả; lương hưu đã tích lũy vẫn được giữ và chi trả khi đến tuổi hưu. Các quyền lợi gắn với cư trú thực tế (bảo hiểm y tế công, trợ cấp nhà ở) sẽ chấm dứt khi không còn cư trú tại Na Uy.

👉 Xem thêm bài viết chi tiết:

●        Cập nhật - Cư trú vĩnh viễn tại…

Về mặt luật, Na Uy không có quy định chung bắt buộc mọi người (kể cả người nước ngoài có cư trú hợp pháp) phải luôn mang theo giấy tờ tuỳ thân/thẻ cư trú mọi lúc mọi nơi.

Tuy nhiên trên thực tế nên mang theo:  cảnh sát Na Uy có quyền yêu cầu xuất trình giấy tờ tuỳ thân trong một số tình huống cụ thể (kiểm tra giao thông, sự cố, kiểm tra hành chính tại biên giới/sân bay, hoặc khi có nghi vấn hợp lý). Không mang theo và không thể xác minh danh tính ngay lúc đó có thể khiến bạn bị giữ lại lâu hơn để xác minh qua kênh khác.

Các tình huống thực tế cần xuất trình: làm thủ tục tại sân bay/biên giới (bắt buộc), một số giao dịch hành chính/ngân hàng cần đối chiếu bản gốc, và khi cảnh sát yêu…

Về nguyên tắc có thể, nhưng đi kèm rủi ro thực tế cần cân nhắc kỹ.

Cơ sở pháp lý:  nếu đã nộp đơn xin gia hạn trước khi giấy phép cũ hết hạn, bạn thường được xem là có quyền tiếp tục cư trú/làm việc tạm thời trong thời gian chờ UDI ra quyết định.

Rủi ro thực tế:  tình trạng "đang chờ gia hạn" không phải lúc nào cũng thể hiện rõ ràng bằng giấy tờ dễ xuất trình tại sân bay/biên giới — nhân viên hàng không/hải quan tại điểm quá cảnh có thể không quen với tình trạng pháp lý đặc biệt này. Nếu hồ sơ cần bổ sung giấy tờ/phỏng vấn trong lúc bạn ở nước ngoài, tiến độ xử lý có thể bị chậm đáng kể.

Khuyến nghị: trước khi đặt vé, liên hệ trực tiếp UDI qua Min side để xin xác nhận…

Mức độ rủi ro phụ thuộc vào việc bạn đã nộp đơn gia hạn trước khi hết hạn hay chưa.

Nếu đã nộp đơn gia hạn ĐÚNG HẠN:  bạn thường được coi là có quyền cư trú tạm thời tiếp tục trong thời gian chờ UDI xử lý, dù giấy phép cũ trên giấy tờ đã hết hạn — nhưng việc rời Na Uy trong giai đoạn này vẫn cần thận trọng, nên xác nhận rõ với UDI trước khi đi.

Nếu để giấy phép hết hạn mà CHƯA nộp đơn gia hạn:  bạn coi như cư trú bất hợp pháp tại thời điểm đó — quay lại Na Uy sau đó sẽ phức tạp hơn nhiều, có thể phải nộp hồ sơ mới hoàn toàn, và có thể ảnh hưởng bất lợi đến các hồ sơ tương lai (cư trú vĩnh viễn, quốc tịch) do gián đoạn thời gian…

Không có quy định nào của Na Uy nói rằng tự động tròn 18 tuổi sẽ khiến một người bị mất quyền cư trú hoặc bị trục xuất — điều quan trọng là loại giấy phép cư trú hiện tại của con bạn.

Nếu con đã có giấy phép cư trú độc lập:  (được cấp riêng, không chỉ "ăn theo" cha mẹ), việc tròn 18 tuổi không tự động ảnh hưởng — con tiếp tục theo lộ trình gia hạn/xin cư trú vĩnh viễn/quốc tịch bình thường như người lớn.

Nếu cư trú của con phụ thuộc giấy phép của cha mẹ:  khi đủ 18 tuổi, UDI có thể xem xét con là người trưởng thành độc lập, có thể yêu cầu con tự đáp ứng điều kiện riêng (học tập, thu nhập, gắn bó với Na Uy) để tiếp tục ở lại.

Lời khuyên: liên hệ UDI hoặc luật…

Na Uy có chính sách gọi là “lønnstilskudd” (hỗ trợ tiền lương), do NAV (Cơ quan Lao động và Phúc lợi) quản lý.

Nhà nước hỗ trợ một phần chi phí lương cho người sử dụng lao động khi họ nhận người thất nghiệp, người khuyết tật, hoặc người mới nhập cư.

Người tham gia cần đăng ký tại NAV và được cố vấn cá nhân (veileder) đánh giá đủ điều kiện.

Mức hỗ trợ có thể kéo dài từ 6 tháng đến 1 năm, tùy trường hợp.

Mục tiêu là giúp người lao động có kinh nghiệm làm việc thực tế và tăng cơ hội được tuyển chính thức.

👉 Tóm lại: Na Uy có chương trình lønnstilskudd mang lại lợi thế rõ rệt khi xin việc, nhất là cho người mới định cư hoặc đang tìm lại việc làm.

Na Uy hiện thiếu trầm trọng giáo viên mầm non được đào tạo chuyên nghiệp (barnehagelærer), đặc biệt ở miền Bắc và vùng nông thôn.

Theo thống kê của NAV, mỗi năm thiếu hàng nghìn vị trí giáo viên mầm non đủ chuẩn.

Để làm việc hợp pháp:

• Bạn cần bằng sư phạm mầm non hoặc tương đương được Directorate for Higher Education and Skills (HK-dir) công nhận.

• Trình độ tiếng Na Uy ít nhất B1.

• Nếu chưa đủ trình độ ngôn ngữ, bạn có thể làm trợ lý mầm non (barne- og ungdomsarbeider) trong khi học thêm.

Tại Na Uy, hồ sơ đoàn tụ vợ/chồng (familiegjenforening) được xét bởi Utlendingsdirektoratet (UDI – Cục Di trú Na Uy).

✅ Điều kiện chính

Cả hai phải đã kết hôn hợp pháp và có thể chứng minh mối quan hệ thực tế.

Người bảo lãnh ở Na Uy phải có:

• Quốc tịch Na Uy, PR, hoặc giấy phép cư trú hợp lệ ít nhất 1 năm.

• Thu nhập tối thiểu theo quy định (năm 2025: tối thiểu 334.000 NOK/năm trước thuế).

Tại Na Uy, các ngân hàng (như DNB, SpareBank 1, Nordea Norge) xét hồ sơ vay thế chấp dựa trên rủi ro tài chính, trong đó tình trạng cư trú là yếu tố quan trọng.

👉 Người chưa có PR hoặc quốc tịch vẫn có thể vay thế chấp, nếu:

• Có việc làm ổn định (fast jobb),

• Thu nhập rõ ràng trong hệ thống Skatteetaten (thuế),

• Và đang cư trú hợp pháp tại Na Uy.

Tuy nhiên:

Tại Na Uy, “sambo” (người sống chung như vợ/chồng) không có giá trị pháp lý như kết hôn.

👉 Vì vậy, bạn không cần nộp đơn ly hôn hoặc ra tòa khi chia tay.

Tuy nhiên, về cư trú, bạn phải báo cho UDI (Cơ quan Di trú Na Uy) vì giấy phép của bạn có thể dựa trên quan hệ sambo.

📄 Quy định cụ thể:

Khi mối quan hệ kết thúc, UDI thường thu hồi giấy phép cư trú nếu bạn không còn sống chung với người bảo lãnh.

Tuy nhiên, bạn có thể:

Ở Na Uy, nếu bạn đang xin thẻ định cư vĩnh viễn (permanent oppholdstillatelse) theo diện lao động, và kết hôn với công dân Na Uy, bạn phải thông báo cho UDI (Cục Di trú Na Uy).

UDI yêu cầu mọi người đang trong quá trình xét duyệt phải báo ngay khi có thay đổi tình trạng cá nhân.

Việc kết hôn không tự động thay đổi hồ sơ PR hiện tại, nhưng bạn có thể chọn chuyển sang diện cư trú theo hôn nhân nếu muốn.

Nếu bạn đủ điều kiện PR diện lao động, hồ sơ vẫn được xét bình thường.

Trong một số trường hợp, UDI có thể yêu cầu bổ sung giấy đăng ký kết hôn để cập nhật thông tin hồ sơ.

Việc kết hôn không làm hồ sơ nhanh hơn, nhưng nếu hồ sơ lao động gặp vấn đề (ví dụ: mất việc), bạn…

Ở Na Uy, tham gia công đoàn là tự nguyện, nhưng rất đáng cân nhắc, nhất là với người làm việc dài hạn.

🔹 Lợi ích khi tham gia công đoàn (fagforening):

Được đại diện pháp lý khi có mâu thuẫn với chủ lao động.

Hỗ trợ đàm phán lương và điều kiện làm việc tốt hơn.

Được giảm giá các dịch vụ (bảo hiểm, ngân hàng, vé du lịch…).

Có thể tham gia quỹ thất nghiệp và đào tạo nghề thông qua công đoàn.

Tại Na Uy, không có quy định cấm nộp lại sau khi bị từ chối, nhưng bạn chỉ nên nộp lại khi đã khắc phục được nguyên nhân khiến hồ sơ trước đó bị bác.

🔹 1. Nếu bị từ chối do chưa đủ điều kiện cư trú hoặc thu nhập

Bạn cần đáp ứng đủ điều kiện thời gian cư trú hợp lệ (thường 7 năm trong 10 năm gần nhất) trước khi nộp lại.

Nếu bị từ chối vì nợ thuế hoặc thiếu thu nhập, bạn phải chứng minh đã trả hết nợ và có việc làm ổn định.

🔹 2. Nếu bị từ chối vì lý do hình sự

UDI áp dụng thời gian chờ (karantenetid) theo từng loại vi phạm:

Ở Na Uy, điều kiện tài chính (thu nhập và việc làm) là yếu tố bắt buộc để được cấp Permanent Residence (Permanent oppholdstillatelse).

Cơ quan UDI sẽ kiểm tra dữ liệu từ Skatteetaten (Sở thuế) để xác minh bạn tự nuôi sống bản thân trong ít nhất 3 năm gần nhất.

🔹 1. Nếu chủ cũ khai thuế thấp:

UDI sẽ thấy bạn có thu nhập dưới mức yêu cầu tối thiểu (khoảng 300,000 NOK/năm, tùy thời điểm).

Bạn nên liên hệ Skatteetaten để yêu cầu điều chỉnh khai thuế, nếu có chứng cứ (sao kê lương, hợp đồng, hóa đơn).

🔹 2. Nếu không thể điều chỉnh:

Ở Na Uy, từ chối đơn xin quốc tịch không làm bạn mất quyền cư trú, trừ khi bạn không còn giấy phép hợp lệ khác.

🔹 Nếu bạn có Thẻ cư trú vĩnh viễn (Permanent Residence Permit / Permanent oppholdstillatelse)

→ Bạn vẫn có thể ở lại và làm việc không giới hạn thời gian.

→ Quyền cư trú này độc lập hoàn toàn với việc có được quốc tịch hay không.

🔹 Nếu bạn có Thẻ tạm trú (Temporary Residence Permit)

→ Việc từ chối quốc tịch không gia hạn tự động giấy phép tạm trú.

Ở Na Uy, theo Luật chống rửa tiền (Hvitvaskingsloven), ngân hàng có nghĩa vụ pháp lý yêu cầu khách hàng giải trình khi có các giao dịch bất thường, chuyển tiền ra nước ngoài, hoặc sử dụng Vipps (tương tự Swish) với tần suất cao.

🔹 1. Không thể né hoặc mở tài khoản mới để tránh

Tất cả ngân hàng (DNB, Sparebank, Nordea, Handelsbanken...) đều được giám sát bởi Finanstilsynet – cơ quan tài chính quốc gia.

Khi bạn mở tài khoản mới, hệ thống BankID liên kết trực tiếp với số fødselsnummer (tương tự personnummer), nên mọi ngân hàng đều thấy lịch sử tín dụng và giao dịch cơ bản của bạn.

Ngân hàng mới vẫn sẽ yêu cầu xác minh nguồn tiền.

🔹 2. Nếu từ chối giải trình

Ở Na Uy, người bệnh bị ảnh hưởng do lỗi chuyên môn y tế hoặc điều trị sai có quyền yêu cầu điều tra và bồi thường thông qua hệ thống quốc gia.

🔹 1. Gửi khiếu nại (complaint)

Cơ quan phụ trách: Statsforvalteren (County Governor) nơi bệnh viện hoặc phòng khám đặt trụ sở.

Trang web: statsforvalteren.no

Cơ quan này sẽ xem xét xem bác sĩ hoặc tổ chức y tế có vi phạm quy định nghề nghiệp hay không.

🔹 2. Yêu cầu bồi thường y tế (Pasientskadeerstatning)

Tại Na Uy, điều kiện tài chính (inntektskrav) là một trong những yêu cầu bắt buộc khi nộp hồ sơ Family Immigration (Familiegjenforening).

1. Mức thu nhập yêu cầu (theo UDI – năm 2025)

• Người bảo lãnh phải có thu nhập trước thuế ít nhất là 320.000 NOK/năm (≈ 26.600 NOK/tháng).

• Thu nhập có thể đến từ công việc, lương hưu hoặc kinh doanh, nhưng không được tính trợ cấp xã hội (NAV stønad).

• Phải chứng minh đã đạt mức thu nhập này trong năm trước, và tiếp tục có thu nhập ổn định trong năm nộp hồ sơ.

2. Các điều kiện khác

Tại Na Uy, việc sở hữu bất động sản không mang lại bất kỳ quyền cư trú hoặc định cư nào.

1. Quyền sở hữu và quyền cư trú là hai khái niệm tách biệt

Na Uy cho phép người nước ngoài mua nhà hoặc căn hộ gần như tự do, không yêu cầu giấy phép đặc biệt (ngoại trừ một số khu vực bảo tồn).

Tuy nhiên, việc sở hữu nhà không đồng nghĩa bạn được phép cư trú hoặc làm việc tại Na Uy.

2. Điều kiện để được cư trú tại Na Uy

Để sinh sống hợp pháp, bạn vẫn phải xin giấy phép cư trú (oppholdstillatelse) theo một trong các diện:

Nếu bạn đang làm việc tại Na Uy và công ty không trả lương hoặc bị phá sản, bạn vẫn có thể nhận lại phần lương bị nợ thông qua Wage Guarantee Scheme (Lønnsgarantiordningen) – chương trình bảo đảm tiền lương do NAV (Cơ quan Lao động và Phúc lợi Na Uy) quản lý.

Khi công ty chính thức phá sản

Xác định tình trạng phá sản (konkurs):

• Khi tòa án Na Uy tuyên bố công ty phá sản, một quản lý phá sản (bobestyrer) sẽ được chỉ định.

• Quản lý này sẽ thay mặt công ty xử lý các khoản nợ, bao gồm tiền lương của nhân viên.

  
  

Nộp yêu cầu nhận tiền qua Lønnsgarantiordningen:

Tại Na Uy, giấy phép lao động (arbeidstillatelse) cũng gắn liền với công việc cụ thể hoặc lĩnh vực bạn làm việc.

• Khi bạn mất việc hoặc bị chấm dứt hợp đồng, bạn phải thông báo ngay cho Cục Di trú Na Uy (UDI).

• Nếu bạn là lao động có tay nghề (skilled worker permit), bạn thường được ở lại tối đa 6 tháng để tìm việc mới, miễn là giấy phép vẫn còn hiệu lực.

Nếu tìm được việc mới, bạn cần nộp đơn xin thay đổi hoặc gia hạn giấy phép trước khi bắt đầu làm việc.

Nếu không tìm được việc trong thời gian cho phép, bạn phải rời Na Uy hoặc nộp đơn xin loại giấy phép khác (ví dụ: gia đình, học tập, v.v.).

💡 Nếu bạn là công dân EU/EEA, quy định linh hoạt hơn — bạn có quyền ở lại để tìm việc…

Tại Na Uy, khi người qua đời, nhiều việc sẽ được thực hiện tự động bởi bác sĩ và cơ quan đăng ký dân cư. Theo trang Skatteetaten và Life in Norway:

Bước cụ thể:

1. Xác nhận cái chết & báo cáo

• Nếu nghi ngờ về nguyên nhân chết (tai nạn, đột ngột), cảnh sát và bác sĩ sẽ tham gia. Nhà tang lễ hoặc bác sĩ sẽ phối hợp.

• Bác sĩ sẽ gửi giấy chứng tử điện tử tới Đăng ký Dân số Quốc gia (National Population Register). Gia đình thường không phải trực tiếp làm việc này.

2. Chọn nhà tang lễ / mai táng

Trường hợp chuyển tiền từ Na Uy qua Remitly bị lỗi là khá phổ biến. Nguyên nhân thường đến từ quy định hạn mức, kiểm tra an ninh của ngân hàng hoặc xác minh thông tin chưa hoàn tất. Dưới đây là các lý do thường gặp 👇

💳 1. Gửi vượt hạn mức của Remitly

Remitly có quy định rõ cho từng cấp tài khoản:

Cấp 1: Tối đa 2.999 USD/24 giờ.

Cấp 2 và 3: Có thể gửi nhiều hơn, nhưng cần xác minh thêm thông tin (bảng lương, ID Na Uy, chứng minh địa chỉ, v.v.).

👉 Nếu bạn chưa nâng cấp tài khoản hoặc gửi vượt giới hạn, giao dịch sẽ bị chặn.

Bạn có thể xin bostøtte – hỗ trợ tài chính trả một phần chi phí nhà thuê hoặc sở hữu

1. Ai có thể xin trợ cấp?

• Người dưới 18 tuổi có con, hoặc người từ 18 tuổi trở lên (ngoại trừ sinh viên không có con và người đang thực hiện nghĩa vụ quân sự)

2. Căn nhà cần đủ tiêu chuẩn:

• Là căn độc lập, không ở dạng kí túc xá hoặc phòng thuê chung,

• Có nhà vệ sinh riêng, bếp, và không gian ngủ nghỉ cá nhân.

Nếu bạn là người Việt đang sinh sống tại Na Uy theo diện đoàn tụ gia đình với vợ/chồng hoặc bạn đời, thì việc ly hôn hoặc chia tay không đồng nghĩa với việc bạn bị mất quyền cư trú ngay lập tức. Tuy nhiên, bạn phải thông báo cho Cục Di trú Na Uy (UDI) càng sớm càng tốt.

Sau khi nhận thông báo, UDI sẽ xem xét từng trường hợp cụ thể để quyết định bạn có được tiếp tục ở lại hay không. Một số khả năng có thể được xem xét:

1. Bạn có thể xin chuyển sang diện cư trú khác, ví dụ như:

• Có việc làm (giấy phép lao động)

• Đang theo học (giấy phép học tập)

• Có con cái ở Na Uy mà bạn có quyền nuôi dưỡng hoặc thăm nom thường xuyên

Việc kháng cáo (klage) khi bị từ chối gia hạn giấy phép lao động tại Na Uy là quyền hợp pháp của bạn, và trong một số trường hợp, có thể thành công – nhưng điều này phụ thuộc rất nhiều vào lý do bị từ chối và chất lượng hồ sơ bổ sung khi kháng cáo.

📌 Một số yếu tố ảnh hưởng đến khả năng thành công khi kháng cáo:

1. Lý do bị từ chối là gì?

🔹 Không đủ mức lương theo quy định? → Nếu bạn có thể bổ sung hợp đồng lao động mới hoặc thỏa thuận điều chỉnh lương, khả năng thành công sẽ cao hơn.

🔹 Thiếu bảo hiểm lao động / bảo hiểm y tế bắt buộc? → Nếu đây là lỗi kỹ thuật, bạn có thể nộp bổ sung và kháng cáo có thể được chấp nhận.

🔹 Công ty…