Cuộc sống Phần Lan

Việc đầu tiên bạn phải làm là đăng ký là người tìm việc thất nghiệp tại văn phòng TE-toimisto muộn nhất là vào ngày đầu tiên bạn nghỉ việc. Hãy kiểm tra xem lý do sa thải trong văn bản có đúng quy định không và yêu cầu chủ lao động cấp Chứng chỉ làm việc (Työtodistus). Nếu bạn là thành viên của Quỹ thất nghiệp (Työttömyyskassa), hãy nộp đơn xin trợ cấp thất nghiệp dựa trên thu nhập sau khi kết thúc thời gian báo trước (notice period).

Theo Đạo luật Hợp đồng Lao động, chủ lao động phải tuân thủ thời hạn báo trước (từ 14 ngày đến 6 tháng tùy thâm niên). Trong thời gian này, bạn vẫn được trả lương đầy đủ. Bước cốt yếu là đăng ký tại Cơ quan Dịch vụ Việc làm (TE-toimisto); nếu chậm trễ, bạn sẽ không được nhận trợ cấp cho những…

Bạn vẫn có thể học tiếng Phần Lan và nhận trợ cấp thất nghiệp nếu khóa học được cơ quan lao động (TE Office) chấp thuận. Nếu học ngoài mà không báo, có thể bị cắt hoặc tạm dừng trợ cấp. Quan trọng là phải đảm bảo vẫn sẵn sàng đi làm theo yêu cầu. Nên đăng ký qua hệ thống chính thức.

Theo quy định về trợ cấp thất nghiệp tại Phần Lan, việc học không làm mất trợ cấp nếu khóa học nằm trong kế hoạch tìm việc hoặc kế hoạch hội nhập do TE Office phê duyệt. Khi đó, bạn vẫn được nhận tiền và thậm chí có hỗ trợ thêm chi phí học tập. (Chia Sẻ Lund)Ngược lại, nếu tự đăng ký học toàn thời gian mà không thông báo, bạn có thể bị coi là không sẵn sàng làm việc – điều kiện bắt buộc…

Thời gian tìm việc phụ thuộc vào loại giấy phép lao động. Thường bạn có khoảng 3 tháng để tìm công việc mới. Nếu không có việc mới, Migri có thể hủy giấy phép.

Khi bạn có giấy phép lao động (tyypillisesti työlupa) và bị mất việc, cơ quan Finnish Immigration Service không tự động trục xuất ngay. Tuy nhiên, bạn cần thông báo cho Migri về tình trạng việc làm mới.

Thông thường, Migri cho phép một khoảng thời gian ngắn — khoảng 2–3 tháng — để người lao động tìm công việc mới cùng loại. Thời gian này nhằm đảm bảo rằng bạn không rơi vào tình trạng cư trú bất hợp pháp.

Nếu trong thời gian này bạn tìm được công việc mới và có hợp đồng lao động hợp pháp, bạn có thể gia hạn giấy phép. Ngược lại, nếu không tìm được công việc mới hoặc…

Thông thường là không được nếu vẫn nhận trợ cấp. Bạn phải sẵn sàng nhận việc tại Phần Lan. Nếu đi ra nước ngoài, quyền trợ cấp có thể bị tạm dừng.

Khi nhận trợ cấp thất nghiệp tại Phần Lan, bạn phải đáp ứng điều kiện sẵn sàng làm việc và có mặt trên thị trường lao động. Điều này có nghĩa là bạn cần có khả năng nhận việc ngay nếu có cơ hội phù hợp.

Cơ quan Kela Finland và quỹ thất nghiệp như YTK Unemployment Fund đều yêu cầu người nhận trợ cấp phải cư trú tại Phần Lan và duy trì liên hệ với hệ thống việc làm.

Nếu bạn rời khỏi Phần Lan, đặc biệt là ra ngoài châu Âu trong thời gian dài, bạn có thể không còn đáp ứng điều kiện nhận trợ cấp. Trong trường hợp này, quyền lợi có thể bị tạm…

KHÔNG. Việc thất nghiệp 4 tháng và nhận tiền trợ cấp KHÔNG làm hồ sơ của bạn bị từ chối "thẳng thừng".

Bạn có thể thở phào nhẹ nhõm, vì trong hệ thống xét duyệt của Migri, việc thất nghiệp ngắn hạn là điều hết sức bình thường và được chấp nhận, miễn là bạn hiểu rõ bản chất khoản tiền mình đã nhận.

Dưới đây là phân tích chi tiết để bạn tự tin điền hồ sơ:

Migri phân biệt rất rõ giữa "Bảo hiểm" và "Trợ cấp xã hội mức thấp nhất".

Nhóm An toàn (Được chấp nhận là Thu nhập):

• Tiền từ Liitto (Ansiopäiväraha): Đây là tiền bảo hiểm thất nghiệp dựa trên thu nhập. Đây là quyền lợi bạn được hưởng vì đã đóng phí công đoàn/quỹ thất nghiệp. Migri coi đây là nguồn thu nhập hợp pháp và "đáng tin cậy".

Khi bị sa thải ở Phần Lan, bạn cần:

• Nhận văn bản thông báo chấm dứt hợp đồng (termination letter) từ công ty.

• Đăng ký thất nghiệp tại TE-toimisto (Trung tâm việc làm và kinh tế) trong ngày đầu tiên sau khi thất nghiệp.

• Nếu bạn là thành viên của tổ chức bảo hiểm thất nghiệp (työttömyyskassa), bạn có thể nhận trợ cấp thất nghiệp dựa trên thu nhập. Nếu không, bạn vẫn có thể nhận trợ cấp cơ bản từ Kela.

• Cập nhật thông tin với Migri nếu bạn có giấy phép lao động, để tránh bị hủy giấy phép do mất việc quá lâu.

• Có thể liên hệ liên đoàn lao động (ammattiliitto) nếu bạn nghi ngờ bị sa thải sai luật.

Tại Phần Lan, trợ cấp nhà ở (asumistuki) là hình thức hỗ trợ dành cho người thu nhập thấp hoặc trung bình, giúp chi trả một phần chi phí thuê nhà.

🔹 1. Cơ quan phụ trách:

👉 Kela (The Social Insurance Institution of Finland) – cơ quan an sinh xã hội quốc gia.

🔹 2. Các loại trợ cấp nhà ở:

• General Housing Allowance (Yleinen asumistuki): Dành cho hầu hết các hộ gia đình.

• Student Housing Allowance (Opiskelijan asumistuki): Dành cho sinh viên.

Ở Phần Lan, nếu công ty phá sản hoặc không thể trả lương, bạn được bảo vệ bởi Wage Guarantee System (Palkkaturva) – hệ thống bảo đảm tiền lương do Cơ quan Bảo hiểm Xã hội (ELY-keskus) quản lý.

🔹 Cách xử lý:

Xác định tình trạng doanh nghiệp

Nếu công ty bị tuyên bố phá sản (konkurssi), bạn có thể yêu cầu ELY chi trả tiền lương thay công ty.

Nộp hồ sơ Palkkaturva

Mẫu đơn và hướng dẫn có tại: https://www.tyosuojelu.fi

Nếu bạn sở hữu giấy phép cư trú dựa trên công việc tại Phần Lan và bị mất việc, bạn không bị thu hồi giấy phép ngay lập tức, nhưng cần tìm công việc mới trong thời gian bảo vệ từ 3–6 tháng.

• Lao động phổ thông (employed person permit): có 3 tháng để tìm công việc mới.

• Chuyên gia, EU Blue Card hoặc đã cư trú trên 2 năm: có 6 tháng để tìm việc mới.

  
  

Nếu trong thời gian đó bạn không tìm được công việc mới và giấy phép hết hạn, hoặc không có lý do pháp lý khác để ở lại, bạn sẽ phải rời khỏi Phần Lan.

📋 Chi tiết bạn nên biết:

1. Sau khi mất việc, chủ lao động phải báo cho Migri trong vòng 14 ngày kể từ ngày chấm dứt hợp đồng. Nếu không báo, sẽ bị phạt.

Người lao động có thu nhập thấp vẫn có thể nhận lương hưu tại Phần Lan thông qua hệ thống lương hưu quốc gia (Kansaneläke) và lương hưu bảo trợ (Takuueläke) – nếu đủ điều kiện cư trú và thu nhập thấp.

Có 2 loại lương hưu chính dành cho người thu nhập thấp:

1. Lương hưu quốc gia (Kansaneläke)

👉 Dành cho người có thu nhập lương hưu nhỏ hoặc không có lương hưu lao động (työeläke).

👉 Điều kiện:

• Trên 65 tuổi (hoặc sớm hơn nếu nghỉ hưu bệnh lý)

Bạn hoàn toàn có thể học tiếng Phần Lan và vẫn nhận tiền trợ cấp thất nghiệp (työttömyysetuus) nếu:

📌 1. Khóa học tiếng Phần Lan phải được TE-toimisto (Sở lao động) phê duyệt

• Bạn cần đăng ký học thông qua TE-toimisto, chứ không tự học riêng.

• Nếu TE-toimisto chấp thuận khóa học như một phần của kế hoạch hội nhập (kotoutumissuunnitelma) hoặc kế hoạch tìm việc, bạn sẽ tiếp tục nhận trợ cấp.

• Trong trường hợp này, bạn không bị yêu cầu tìm việc trong thời gian học.

📌 2. Nếu bạn tự học khóa ngoài, bạn cần đảm bảo các điều kiện sau: