Cuộc sống Phần Lan

Phần Lan có chính sách hỗ trợ gọi là “pay subsidy” (palkkatuki) – hỗ trợ tiền lương cho doanh nghiệp khi họ thuê người đang tìm việc.

Người đủ điều kiện là người thất nghiệp đăng ký với TE Office, hoặc người mới nhập cư cần thời gian thích nghi với thị trường lao động.

Nhà nước trợ cấp một phần lương (30–50%) cho người sử dụng lao động.

Mục tiêu là tạo cơ hội việc làm lâu dài và giúp người lao động lấy lại kinh nghiệm, kết nối với thị trường.

👉 Tóm lại: “Palkkatuki” của Phần Lan hoạt động rất hữu ích nếu bạn muốn xin việc hoặc tích lũy kinh nghiệm tại nơi làm mới.

Để đảm bảo thông tin hữu ích và sát thực tế, mọi phản hồi từ bạn đều rất được trân trọng!

Phần Lan đang rất thiếu giáo viên mầm non có trình độ đại học, đặc biệt tại Helsinki, Espoo, và Vantaa.

Chính phủ và các thành phố lớn đã liên tục tăng lương và cải thiện điều kiện làm việc để thu hút nhân lực mới.

Nếu bạn muốn làm trong ngành này:

• Cần có bằng Bachelor về Early Childhood Education được Finnish National Agency for Education (EDUFI) công nhận.

• Tiếng Phần Lan tối thiểu B1–B2 (nếu làm trong môi trường song ngữ, có thể dùng tiếng Anh).

• Một số khu vực thậm chí tuyển người nước ngoài và hỗ trợ học tiếng miễn phí.

Thủ tục đoàn tụ gia đình tại Phần Lan (Family Reunification) do Cục Di trú Phần Lan – Migri (Finnish Immigration Service) xử lý.

✅ Điều kiện chính

Phải có hôn nhân hợp pháp được công nhận tại Việt Nam và Phần Lan.

Người bảo lãnh ở Phần Lan phải có:

• Quốc tịch Phần Lan, hoặc giấy phép cư trú vĩnh viễn hoặc dài hạn (A-type permit).

• Thu nhập đủ để chu cấp cho cả hai (tối thiểu khoảng 1.200–1.700 €/tháng, tùy số người).

Ở Phần Lan, về mặt pháp lý, người nước ngoài không bị cấm vay thế chấp, nhưng trong thực tế quyết định phụ thuộc hoàn toàn vào ngân hàng.

Các ngân hàng như OP, Nordea, Danske Bank Finland thường yêu cầu:

• Bạn phải có thu nhập ổn định tại Phần Lan (việc làm toàn thời gian, hợp đồng dài hạn),

• Có mã số cá nhân Phần Lan (henkilötunnus),

• Và tình trạng cư trú lâu dài (PR hoặc Permanent Residence Type A) để được coi là khách hàng “ổn định”.

👉 Nếu bạn chỉ có giấy phép cư trú tạm thời (Type B), ngân hàng hiếm khi chấp nhận cho vay thế chấp, trừ khi:

Ở Phần Lan, thời gian nghỉ bệnh có giấy tờ hợp lệ (medical certificate) không làm mất điều kiện xin Permanent Residence Permit (Pysyvä oleskelulupa) nếu bạn vẫn được coi là cư trú và lao động hợp pháp trong thời gian đó.

Theo Cơ quan Di trú Phần Lan (Migri):

Để được cấp PR, bạn cần cư trú liên tục ở Phần Lan ít nhất 4 năm theo giấy phép liên quan đến công việc (A-permit).

Thời gian đó được tính cả khi bạn tạm thời nghỉ việc vì bệnh, thai sản, hoặc lý do chính đáng khác.

📑 Quy định cụ thể:

Nếu bạn vẫn thuộc hệ thống an sinh xã hội (Kela) và có giấy xác nhận bệnh hợp lệ, Migri sẽ không coi bạn bị gián đoạn cư trú.

Ở Phần Lan, khi bạn đang nộp hồ sơ định cư vĩnh viễn (pysyvä oleskelulupa) theo diện lao động, và kết hôn với công dân Phần Lan, bạn nên thông báo cho Migri (Cơ quan Di trú Phần Lan).

Theo quy định, mọi thay đổi tình trạng cá nhân (ví dụ: kết hôn, ly hôn, đổi việc, đổi địa chỉ) trong thời gian xét duyệt phải được báo cho Migri.

Việc kết hôn không làm hồ sơ lao động bị hủy, nhưng có thể giúp bạn có lựa chọn cư trú mới (theo diện gia đình, thường dễ duy trì hơn nếu mất việc).

Nếu bạn vẫn đủ điều kiện theo diện lao động, Migri sẽ tiếp tục xét duyệt bình thường.

Tuy nhiên, nếu muốn chuyển sang diện cư trú theo hôn nhân, bạn cần nộp đơn mới, vì đó là một cơ sở cư trú khác.

Nếu bạn…

Khi bị sa thải ở Phần Lan, bạn cần:

• Nhận văn bản thông báo chấm dứt hợp đồng (termination letter) từ công ty.

• Đăng ký thất nghiệp tại TE-toimisto (Trung tâm việc làm và kinh tế) trong ngày đầu tiên sau khi thất nghiệp.

• Nếu bạn là thành viên của tổ chức bảo hiểm thất nghiệp (työttömyyskassa), bạn có thể nhận trợ cấp thất nghiệp dựa trên thu nhập. Nếu không, bạn vẫn có thể nhận trợ cấp cơ bản từ Kela.

• Cập nhật thông tin với Migri nếu bạn có giấy phép lao động, để tránh bị hủy giấy phép do mất việc quá lâu.

• Có thể liên hệ liên đoàn lao động (ammattiliitto) nếu bạn nghi ngờ bị sa thải sai luật.

Tại Phần Lan, người bệnh có thể khiếu nại và yêu cầu bồi thường nếu gặp sai sót trong khám chữa bệnh.

🔹 1. Gửi khiếu nại hành chính (complaint)

• Gửi trực tiếp đến bệnh viện hoặc trung tâm y tế (terveyskeskus) nơi xảy ra sự việc.

• Nếu không hài lòng, có thể gửi tiếp đến Valvira – cơ quan giám sát y tế quốc gia.

Trang web: valvira.fi

• Valvira kiểm tra xem bác sĩ có vi phạm quy định chuyên môn hay không.

Tại Phần Lan, trợ cấp nhà ở (asumistuki) là hình thức hỗ trợ dành cho người thu nhập thấp hoặc trung bình, giúp chi trả một phần chi phí thuê nhà.

🔹 1. Cơ quan phụ trách:

👉 Kela (The Social Insurance Institution of Finland) – cơ quan an sinh xã hội quốc gia.

🔹 2. Các loại trợ cấp nhà ở:

• General Housing Allowance (Yleinen asumistuki): Dành cho hầu hết các hộ gia đình.

• Student Housing Allowance (Opiskelijan asumistuki): Dành cho sinh viên.

Ở Phần Lan, người bảo lãnh (sponsor) phải chứng minh có thu nhập đủ sống cho toàn gia đình.

Cơ quan Di trú Phần Lan (Migri) công bố mức “thu nhập cần thiết” cụ thể hàng năm.

1. Mức thu nhập yêu cầu (năm 2025 – tham khảo Migri)

Thành phần gia đình---------->Thu nhập tối thiểu hàng tháng (sau thuế)

Một người lớn (chỉ sponsor)-->1.200 EUR/tháng

Vợ/chồng thêm -------------------->+700 EUR/tháng

Người có thẻ định cư vĩnh viễn tại Phần Lan (pysyvä oleskelulupa / permanent residence permit) có quyền cư trú vô thời hạn ở Phần Lan, nhưng không có quyền tự động làm việc tại quốc gia EU khác.

Tuy nhiên, nếu bạn có thẻ cư trú EU dài hạn (EU long-term residence permit, ký hiệu “P-EU” hoặc “SEU”), thì quyền di chuyển trong EU được mở rộng hơn.

1. 🔹 Kiểm tra loại thẻ bạn đang có

• Nếu trên thẻ ghi “Permanent residence permit (P)” → chỉ có giá trị ở Phần Lan.

• Nếu ghi “EU long-term resident (P-EU)” → có thể chuyển sang làm việc ở quốc gia EU khác (ví dụ Đức, Hà Lan, Bỉ) mà chỉ cần xin giấy phép làm việc rút gọn.

  
  

2. 🔹 Giấy tờ nên chuẩn bị

Ở Phần Lan, nếu công ty phá sản hoặc không thể trả lương, bạn được bảo vệ bởi Wage Guarantee System (Palkkaturva) – hệ thống bảo đảm tiền lương do Cơ quan Bảo hiểm Xã hội (ELY-keskus) quản lý.

🔹 Cách xử lý:

Xác định tình trạng doanh nghiệp

Nếu công ty bị tuyên bố phá sản (konkurssi), bạn có thể yêu cầu ELY chi trả tiền lương thay công ty.

Nộp hồ sơ Palkkaturva

Mẫu đơn và hướng dẫn có tại: https://www.tyosuojelu.fi

Theo trang của Traficom (Cơ quan Giao thông & Truyền thông Phần Lan): “If you drive outside the EU or EEA, it often makes sense to get an international driving licence. An international driving licence is an official translation of a national driving licence.”

Ở Việt Nam

Việt Nam chỉ chính thức công nhận bằng lái nước ngoài khi có IDP 1968 Vienna Convention và bằng lái quốc gia.

Do đó:

• Giữ bằng lái xe Phần Lan thôi chưa đảm bảo bạn được phép lái xe tại Việt Nam.

• Bạn nên xin cấp IDP theo 1968 Convention trước khi lái xe khi ở Việt Nam.

Tại Phần Lan, cách xử lý cũng có nhiều tương đồng với các nước Bắc Âu khá nhưng có thêm những yêu cầu riêng. Theo hướng dẫn “Basic instructions for the family of the deceased” trên Hautajaiset.fi:

Bước cụ thể:

1. Gọi bác sĩ hoặc cảnh sát nếu cần

• Nếu cái chết xảy ra tại nhà và chưa có bác sĩ điều trị, cần gọi số khẩn cấp 112 hoặc bác sĩ trực.

• Bác sĩ sẽ xác nhận nguyên nhân chết hoặc yêu cầu khám nghiệm y khoa.

2. Đăng ký cái chết và xin giấy phép mai táng

Nhiều người Việt tại Phần Lan gặp lỗi khi chuyển tiền qua Remitly mà không rõ nguyên nhân. Thực tế, việc bị từ chối thường do quy định hạn mức, xác minh tài khoản hoặc kiểm soát an ninh của ngân hàng. Dưới đây là các lý do phổ biến nhất 👇

💰 1. Vượt hạn mức cho phép của RemitlyRemitly chia người dùng theo cấp độ:

• Cấp 1: Gửi tối đa 2.999 USD trong 24 giờ.

• Cấp 2–3: Hạn mức cao hơn, nhưng yêu cầu cung cấp bảng lương, giấy tờ tùy thân hoặc bằng chứng nguồn thu nhập.👉 Nếu gửi vượt hạn mức hoặc chưa xác minh, giao dịch sẽ tự động bị chặn.

🏦 2. Ngân hàng Phần Lan tạm dừng giao dịch quốc tế

Một số ngân hàng như OP, Nordea, S-Pankki, Danske Bank có thể tạm giữ giao dịch ra nước ngoài để kiểm tra nếu họ nghi ngờ hoạt…

Bạn có thể nhận lương hưu Phần Lan khi:

1. Sẽ đạt độ tuổi nghỉ hưu (từ 63–65 tuổi tùy năm sinh, hiện khoảng 65 tuổi cho sinh sau 1962).

2. Đã sống ở Phần Lan ít nhất 3 năm sau 16 tuổi (đối với lương hưu quốc gia từ Kela).

3. Có thời gian đóng góp bảo hiểm xã hội (để tích lũy lương hưu theo thu nhập).

Bạn cần đăng ký lãnh lương hưu online qua dịch vụ của Kela (lương hưu quốc gia) hoặc nhà cung cấp bảo hiểm hưu trí (earnings-related pension) khoảng 1–2 tháng trước khi nghỉ hưu. Lương thường được trả vào ngày đầu tháng sau ngày nghỉ hưu bắt đầu.

Nguồn tin

Bạn có thể ra khỏi Phần Lan nhiều lần, chỉ cần tổng thời gian ra ngoài không quá 1 năm (365 ngày) trong thời gian xin cư trú vĩnh viễn. Nếu ra nước ngoài hơn 2 năm liên tục, quyền cư trú có thể bị thu hồi

Chi tiết quan trọng:

• Thời gian ra nước ngoài ≤ 365 ngày (tổng cả các chuyến): không làm gián đoạn thời gian cư trú liên tục cần thiết (4 năm A‑permit + ít nhất 2 năm thực sự ở Phần Lan).

• Không quá 90 ngày trong 1 năm gần quyết định, để đảm bảo duy trì thời gian cư trú liên tục.

• Nếu ra ngoài liên tục > 2 năm với ý định ở nước khác lâu dài: thời gian cư trú bị xem như đã kết thúc → có thể bị thu hồi quyền cư trú.

• Trường hợp ngoại lệ: Nếu làm việc cho…

Bạn có thể bắt đầu tính thời gian cư trú hợp lệ để xin quốc tịch từ ngày bạn nhận được giấy phép cư trú liên tục (A) tại Phần Lan.

📌 Cụ thể như sau:

Thời gian cư trú được tính từ ngày đầu tiên bạn có giấy phép cư trú loại A (liên tục) hoặc ngày bạn chính thức chuyển đến Phần Lan và đăng ký địa chỉ cư trú, tùy trường hợp nào sau xảy ra sau cùng.

Nếu trước đó bạn có giấy phép cư trú tạm thời (loại B), thời gian này không được tính vào thời gian cư trú hợp lệ để xin quốc tịch.

Nếu bạn có thẻ cư trú EU định cư dài hạn (P-EU) hoặc được công nhận là người tị nạn hoặc được bảo vệ tạm thời, thì thời gian cư trú có thể được tính khác, tùy tình trạng…

Việc kháng cáo (valitus) quyết định từ chối gia hạn giấy phép lao động có cơ hội thành công nếu bạn có bằng chứng rõ ràng và mới cho thấy:

• Bạn vẫn đáp ứng các điều kiện lao động (ví dụ: thu nhập, hợp đồng, loại công việc).

• Việc từ chối trước đó có thể do thiếu giấy tờ, sai thông tin, hoặc hiểu nhầm.

📌 Một số yếu tố tăng khả năng thành công khi kháng cáo:

• Cung cấp giấy tờ bổ sung hoặc sửa lỗi (ví dụ: cập nhật bảng lương, hợp đồng, giải trình rõ ràng).

• Làm đơn kháng cáo đúng hạn (thường là 30 ngày kể từ ngày có quyết định).

Không thể bỏ qua: Mọi ngân hàng Phần Lan đều bị luật buộc phải “biết khách hàng” (KYC – Know Your Customer) theo Luật Phòng chống Rửa tiền và Tài trợ khủng bố. Họ phải hỏi về thu nhập, nguồn tiền, lịch sử giao dịch, nơi bạn kê khai thuế… Đây là tiêu chuẩn bắt buộc và cập nhật định kỳ, ngay cả với khách hàng cũ .

Nếu không giải trình đủ: Ngân hàng có thể giới hạn dịch vụ, tạm thời đóng tài khoản, từ chối mở tài khoản mới, hoặc cuối cùng là chấm dứt hợp tác .

Không chạy trốn qua ngân hàng khác: Tạo tài khoản mới ở ngân hàng khác cũng sẽ gặp yêu cầu tương tự—thông tin KYC được chia sẻ giữa các ngân hàng và với cơ quan quản lý, nên bạn vẫn không thể tránh yêu cầu. Các ngân hàng có…

Người phụ thuộc xin gia hạn giấy phép cư trú theo diện gia đình cần chứng minh thu nhập đủ để chi trả sinh hoạt cho cả gia đình. Tùy vào vùng bạn sống, mức thu nhập sau thuế (netto) tối thiểu hàng tháng như sau từ 1/11/2024:

Khu vực Helsinki & vùng lân cận:

• 1 người lớn: €1.210

• Vợ/chồng thêm: €610

• Con đầu: €610, con thứ hai: €480, mỗi con từ bé thứ ba trở đi: €360

Khu vực thành phố lớn khác (Jyväskylä, Tampere…):

Mức lương tối thiểu là 1.600 € brutto/tháng, áp dụng cho các đơn xin cấp giấy phép cư trú do làm việc (employed person) kể từ ngày 1/1/2025

Mức này áp dụng cho lần xin đầu và đơn gia hạn từ 1/4/2025

Mức lương mới đảm bảo người lao động đủ khả năng chi trả cuộc sống tại Phần Lan

Nếu bạn xin giấy phép lao động theo diện specialist hoặc EU Blue Card, mức yêu cầu cao hơn (3.827 €/tháng trong 2025)

Chúc bạn chuẩn bị hồ sơ thành công!

Có. Ở Phần Lan, nếu bạn nợ tiền không trả đúng hạn, bạn có thể bị ghi vào danh sách nợ xấu (tiếng Phần Lan gọi là maksuhäiriömerkintä, hay còn gọi là "dấu đen tài chính").

Và có, điều này có thể ảnh hưởng đến việc xin quốc tịch Phần Lan, vì tài chính minh bạch là một phần quan trọng của điều kiện về “lối sống tốt” (good conduct).

📌 “Dấu đen” là gì?

Khi bạn không trả các khoản nợ đúng hạn (tiền điện, điện thoại, thuê nhà, nợ ngân hàng…), và chủ nợ đưa vụ việc ra tòa hoặc chuyển qua công ty thu hồi nợ (inkasso), bạn có thể bị ghi vào hệ thống nợ xấu.

Thông tin này được lưu tại các công ty như Suomen Asiakastieto Oy hoặc Bisnode, và có thể tồn tại trong nhiều năm (2–4 năm tùy trường hợp).

Có thể tiếp tục ở lại, nếu bạn vẫn còn giấy phép cư trú (uppehållstillstånd / oleskelulupa) đang còn hiệu lực.

Việc bị từ chối quốc tịch không đồng nghĩa với việc bạn bị trục xuất hoặc mất quyền sống ở Phần Lan. Quốc tịch và giấy phép cư trú là hai việc hoàn toàn khác nhau:

🔍 Cụ thể:

• Nếu bạn đang có cư trú dài hạn (ví dụ: cư trú vĩnh viễn – pysyvä oleskelulupa), bạn vẫn có thể sống, làm việc, học tập bình thường tại Phần Lan.

• Bạn có thể nộp lại đơn xin quốc tịch sau khi đáp ứng đủ điều kiện (ví dụ: thời gian cư trú, không phạm pháp, đủ tiếng Phần, v.v.)

• Nếu bị từ chối, bạn cũng có quyền kháng nghị (överklaga) lên Tòa án nếu cho rằng quyết định không hợp lý.

Nếu bạn đang sinh sống tại Phần Lan với giấy phép cư trú vĩnh viễn (permanent residence permit), bạn có thể bị mất quyền cư trú trong các trường hợp sau:

1. Rời khỏi Phần Lan liên tục trong 2 năm: Nếu bạn sống ngoài Phần Lan liên tục trong vòng hai năm mà không thông báo hoặc không có lý do chính đáng, giấy phép cư trú vĩnh viễn của bạn có thể bị hủy bỏ. 

2. Cung cấp thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin: Nếu bạn đã cung cấp thông tin không chính xác hoặc cố ý che giấu thông tin quan trọng khi nộp đơn xin giấy phép cư trú, điều này có thể dẫn đến việc hủy bỏ giấy phép cư trú của bạn. 

3. Vi phạm pháp luật nghiêm trọng: Nếu bạn phạm tội nghiêm trọng hoặc bị coi là mối đe dọa đối với trật tự công…

Việc mua bất động sản tại Phần Lan (ví dụ như căn hộ, nhà ở, đất…) không tự động giúp bạn đủ điều kiện để xin giấy phép cư trú tại nước này.

Tại sao?

Phần Lan – cũng như hầu hết các quốc gia Bắc Âu khác – không có chính sách "thị thực vàng" (golden visa) như một số nước châu Âu khác (ví dụ Bồ Đào Nha, Hy Lạp, Tây Ban Nha…), nơi mà bạn có thể xin cư trú thông qua đầu tư bất động sản.

Vậy mua bất động sản có ích gì?

Bạn vẫn có thể mua nhà nếu bạn có đủ khả năng tài chính, bất kể bạn có giấy phép cư trú hay không. Tuy nhiên, việc sở hữu tài sản không ảnh hưởng đến quyền cư trú.

Nếu bạn đã có giấy phép cư trú, việc sở hữu nhà có thể…

Việc bảo lãnh bố mẹ (hoặc ông bà) sang định cư lâu dài tại Phần Lan là rất khó khăn, và chỉ được chấp nhận trong những trường hợp đặc biệt hiếm hoi.

Bạn có thể nộp đơn xin đoàn tụ gia đình cho bố mẹ nếu đáp ứng các điều kiện sau:

1. Phụ thuộc nghiêm trọng: Bố/mẹ hoàn toàn phụ thuộc vào bạn về tài chính và chăm sóc – không còn người thân nào khác có thể hỗ trợ tại quốc gia gốc.

2. Lý do nhân đạo đặc biệt: Ví dụ như bệnh nặng, không thể tự sinh hoạt, hoặc cần chăm sóc thường xuyên.

3. Người bảo lãnh (tức là bạn) phải có:

Thẻ cư trú dài hạn hoặc quốc tịch Phần Lan.

Nếu bạn đang lao động thời vụ tại Phần Lan và có visa Schengen hợp lệ, bạn có thể đi du lịch qua Pháp vì cả hai nước đều thuộc khối Schengen. Tuy nhiên, cần lưu ý các điều sau:

• Visa Schengen còn hạn: Visa phải còn hiệu lực và không bị giới hạn chỉ ở Phần Lan.

• Mục đích chuyến đi: Chỉ đi du lịch hoặc thăm người thân, không được làm việc tại Pháp nếu visa chỉ cho phép lao động tại Phần Lan.

• Thời gian lưu trú: Tổng thời gian lưu trú trong khối Schengen không vượt quá 90 ngày trong vòng 180 ngày.

• Bảo hiểm du lịch: Một số quốc gia có thể yêu cầu bạn có bảo hiểm du lịch hợp lệ.