Tin tức Thụy Điển

Một trang sử mới vừa được viết nên cho nền thể thao Thụy Điển trên đường chạy của thành phố New York sầm uất. Vận động viên 31 tuổi Andreas Almgren đã xuất sắc đánh bại dàn sao điền kinh thế giới để giành lấy chức vô địch danh giá nhất hành tinh. Điều khiến tất cả mọi người phải ngả mũ thán phục là đây mới chỉ là lần đầu tiên trong đời anh thử sức ở cự ly khắc nghiệt 42 km.

Cuộc đua diễn ra vô cùng nghẹt thở khi các chân chạy bám đuổi nhau từng giây một suốt chặng đường dài. Nhưng khi chỉ còn cách đích vài kilômét, Almgren đã bung sức bứt tốc thần thánh, bỏ lại phía sau cả nhà đương kim vô địch người Kenya. Thành tích ấn tượng của anh không chỉ xô đổ các kỷ lục của giải đấu mà còn chính thức mang về…

Một trào lưu chăm sóc sức khỏe mới mang tên biohacking đang gây bão trên mạng xã hội, thu hút sự chú ý của nhiều người muốn tối ưu hóa cơ thể và chống lại quá trình lão hóa. Trong một chương trình thực tế gần đây, nhiếp ảnh gia Bingo Rimér đã bay đến tận Thụy Sĩ để tiêm một loại peptide thử nghiệm. Loại chất này bị cấm bán tại Thụy Điển nhưng lại được quảng cáo rầm rộ như một phương thuốc thần kỳ giúp phát triển cơ bắp.

Theo các chuyên gia y tế, việc tự ý tiêm các sản phẩm thử nghiệm chưa được cấp phép là vô cùng rủi ro. Phân tích từ Đại học Uppsala đã chỉ ra rằng những chất trôi nổi này có thể chứa thành phần nguy hiểm, thậm chí kích thích sự phát triển của các tế bào ung…

Mười sáu người tại Thụy Điển vừa trở thành nạn nhân của một đợt bùng phát vi khuẩn Salmonella Napoli hiếm gặp, làm dấy lên những lo ngại nghiêm trọng về an toàn vệ sinh thực phẩm trên toàn quốc. (Xem thêm: "Tháng ẩm mốc" Thụy Điển và nguy cơ sốc giá thực phẩm)

Theo thông báo từ Cơ quan Y tế Công cộng Thụy Điển, các bệnh nhân bao gồm tám nam và tám nữ với độ tuổi trải dài từ trẻ sơ sinh đến tám mươi tư tuổi. Phần lớn các ca nhiễm bệnh đều khởi phát từ giữa tháng Tám đến đầu tháng Chín với những triệu chứng tiêu hóa cấp tính.

Quá trình điều tra dịch tễ học và truy vết gắt gao đã hé lộ một chi tiết quan trọng: hầu hết nạn nhân đều mua chung một loại rau rocket (arugula) nhập khẩu từ…

Một báo cáo mới nhất về thói quen tiêu dùng đã gióng lên hồi chuông cảnh báo khi phát hiện thanh thiếu niên Thụy Điển đang lạm dụng nước tăng lực nhiều nhất Bắc Âu. Cụ thể, có tới 75% thanh niên tại đây sử dụng loại đồ uống này mỗi tuần, và hơn một phần tư uống ít nhất một lon mỗi ngày.

Không chỉ uống thường xuyên hơn, lượng caffeine mà giới trẻ Thụy Điển nạp vào cơ thể cũng cao hơn hẳn do các loại nước tăng lực phổ biến ở đây có nồng độ chất kích thích cực mạnh. Việc sử dụng quá đà đã dẫn đến những hậu quả nhãn tiền: 38% người dùng trẻ cho biết họ bị rối loạn giấc ngủ, trong khi gần 20% có các biểu hiện nghiện như đau đầu, mệt mỏi nếu thiếu đi thức uống này.

Các chuyên…

Trong một bước đi mang tính tiên phong, chính phủ Thụy Điển đang tăng tốc triển khai khung pháp lý cấp quốc gia nhằm cấm triệt để các hợp chất hóa học PFAS. Động thái mạnh mẽ này cho thấy quyết tâm bảo vệ sức khỏe cộng đồng của quốc gia Bắc Âu, sẵn sàng hành động dứt khoát trước khi Liên minh châu Âu kịp hoàn tất các quy trình phê chuẩn chung đang bị đình trệ.

PFAS, hay còn được giới khoa học gọi là hóa chất vĩnh cửu, là nhóm chất tổng hợp có độ bền cực cao và hoàn toàn không bị phân hủy tự nhiên trong môi trường. Các kết quả quan trắc dịch tễ gần đây cho thấy dư lượng hóa chất này đã xuất hiện tại nhiều tầng nước ngầm, đe dọa trực tiếp đến nguồn nước sinh hoạt và làm gia tăng…

healthcare-digital.com

Sweden is aiming to ban PFAS chemicals in a bid to curb human exposure, with Minister Erik Slottner emphasising the move's benefits for public health

Chính phủ Thụy Điển đang hỏa tốc xây dựng lệnh cấm quốc gia đối với PFAS - nhóm "hóa chất vĩnh cửu" tồn tại hàng trăm năm trong tự nhiên và tích tụ vào cơ thể người gây ung thư, suy gan, rối loạn miễn dịch. Sự việc bắt nguồn từ nồng độ PFAS vượt ngưỡng an toàn trong nước ngầm gần các sân bay và khu công nghiệp. Không thể chờ đợi quy trình lập pháp chậm chạp từ EU, Thụy Điển quyết định đi tiên phong, lập tức loại bỏ hóa chất này khỏi bao bì thực phẩm, mỹ phẩm, bọt chữa cháy và hàng dệt may để bảo vệ nguồn nước sạch và sinh mạng người dân.

healthcare-digital.com

Sweden is aiming to ban PFAS chemicals in a bid to curb human exposure, with Minister Erik Slottner emphasising the move's benefits for public health

Người lao động sinh ra ở nước ngoài, người có thu nhập thấp và những người không có hợp đồng lao động vô thời hạn (tillsvidareanställning) ít khi nộp đơn xin nhận trợ cấp nghỉ ốm (sjukpenning) hơn đáng kể so với các nhóm khác.

Đây là kết luận chính từ báo cáo mới công bố của Cơ quan Bảo hiểm Xã hội Thụy Điển (Försäkringskassan).

📉 Trả giá bằng sức khỏe vì rủi ro mất việc làm

Ông Per Janson, chuyên gia phân tích tại Försäkringskassan, giải thích rằng việc tỷ lệ xin nghỉ ốm thấp hơn không đồng nghĩa với việc nhóm lao động này có sức khỏe tốt hơn:

• Thực trạng trái ngược: Các nghiên cứu khác chỉ ra rằng nhóm lao động này thường có tình trạng sức khỏe kém hơn. Việc họ ít sử dụng quyền lợi nghỉ ốm xuất phát từ rào cản truy cập…

Để đón xem hiện tượng nhật thực một cách an toàn nhất, Giáo sư Khúc xạ nhãn khoa Tony Pansell đã hướng dẫn cách tự chế một chiếc "hộp quan sát" (tittlåda) cực kỳ độc đáo và đơn giản. Thiết bị này hoạt động theo cơ chế quan sát gián tiếp hình ảnh mặt trời, giúp loại bỏ 100% nguy cơ tia bức xạ chiếu thẳng làm hỏng võng mạc. Chuyên gia khẳng định chiếc hộp tự chế này thậm chí còn an toàn và cho hình ảnh tốt hơn nhiều so với các loại kính xem nhật thực bán sẵn trên thị trường. Một giải pháp DIY cực kỳ đáng thử cho những người yêu thiên văn!

www.svt.se

Ikväll kan man se solförmörkelsen i stora delar av Sverige runt klockan 19. Och det går att se den på ett säkert sätt utan att skada ögonen.

Một nghiên cứu quy mô lớn vừa công bố cho thấy vaccine cúm tăng cường (được bổ sung chất trợ hoặc tăng liều kháng nguyên) mang lại hiệu quả vượt trội, giúp kéo giảm rõ rệt số lượng bệnh nhân trên 65 tuổi phải nhập viện điều trị. Tại Thụy Điển, dòng vaccine đặc biệt này hiện mới chỉ được khuyên dùng cho người già tại các cơ sở chăm sóc đặc biệt (SÄBO). Cơ quan Y tế Công cộng đang tích cực đánh giá xem liệu có nên mở rộng tiêm chủng loại vaccine chi phí cao nhưng hiệu quả lớn này ra toàn bộ nhóm người cao tuổi hay không.

https://www.sverigesradio.se/artikel/starkare-influensavaccin-for-aldre-minskar-inlaggningar

Trào lưu cuồng protein tại các phòng gym đang bị giới chuyên gia "tuýt còi". Chuyên gia Jessica Norrbom (Viện Karolinska) chỉ ra rằng người bình thường (70kg) chỉ cần khoảng 70g protein/ngày; dân tập nặng cũng chỉ cần 1,5g/kg/ngày. Việc nạp quá nhiều protein không những không giúp tăng cơ thêm mà còn gây mất cân bằng dinh dưỡng, vô tình lấn át các chất quan trọng khác như carb, chất xơ và vitamin. Đừng quên, carb và chất béo mới là nguồn nhiên liệu chính nuôi cơ bắp khi vận động, hãy ăn uống cân bằng thay vì chỉ chạy theo protein!

www.svt.se

Allt fler prioriterar att stoppa i sig stora mängder protein för att komma i form, men finns det en risk att det blir för mycket av det goda? Enligt fysiologen Jessica Norrbom behöver de allra flesta av oss få i sig mindre av näringsämnet än vad man kan tro. – Om en stor del av din kost utgörs av protein, då tränger det ju undan fullkorn, fibrer, frukt och grönt och bra fetter, säger hon.

Một bước tiến vĩ đại của ngành y khoa! Bé trai Theo (con của sản phụ Maisie Savage đến từ Anh) đã được các bác sĩ tại Bệnh viện Nhi đồng Texas (Mỹ) phẫu thuật ngay từ tuần thai thứ 26. Bé mắc dị tật hở thành bụng (gastroschisis) khiến ruột lòi ra ngoài lỗ hở.

Bằng các dụng cụ vi phẫu siêu nhỏ, đội ngũ y tế đã can thiệp thẳng vào tử cung, đưa toàn bộ phần ruột trở lại đúng vị trí. Đây mới là lần thứ 3 phương pháp siêu khó này được áp dụng thành công. GS. Paolo de Coppi cho biết, việc can thiệp sớm ngay từ giai đoạn bào thai mang lại sự thay đổi phi thường, giúp bé chào đời khỏe mạnh và có thể theo cha mẹ về nhà chỉ vài ngày sau sinh, thay vì phải nằm viện theo dõi…

www.svt.se

Läkare har för tredje gången utfört en operation på ett foster med den ovanliga missbildningen gastroschis. Ingreppet gjorde att pojken Theo kunde lämna sjukhuset bara några dagar efter födseln. – Det här gör en enorm skillnad för familjer som kan åka hem med sitt nyfödda barn redan kort efter födseln, säger professor Paolo de Coppi, barnkirurg, till BBC.

Nghiên cứu trên 15.247 bệnh nhân tại Anh và Xứ Wales vừa đưa ra kết luận chấn động: Người đi xe điện cân bằng/scooter điện có rủi ro chấn thương sọ não cao gấp 3,5 lần, chấn thương mạch máu gấp 3 lần và tổn thương nội tạng gấp 1,5 lần so với xe máy!

Lý do cực kỳ phũ phàng: Tâm lý chủ quan! Người đi xe máy tuân thủ luật, đội mũ bảo hiểm (tỷ lệ 75%), trong khi dân đi xe điện thì cứ đầu trần phóng ào ào (chỉ 5-6% người bị thương nặng là có đội mũ). Tại Thụy Điển, tai nạn xe điện năm 2025 tăng 38% (7 người chết, 6.500 người bị thương). 100% số ca tử vong đều không đội mũ, ngã vào buổi tối và 44% có cồn trong máu. Cơ quan Giao thông Thụy Điển đang hoảng hồn và phải…

www.svt.se

Personer som kör elsparkcykel löper högre risk att drabbas av hjärnskada och skador på inre organ än både cyklister och motorcyklister. – Det kan vara ett tecken på att elsparkcykelförare är för dåliga på att ta på sig hjälm, säger Andreas Thor, professor vid Uppsala universitet till SVT:s Morgonstudion.

Sau kỳ nghỉ hè tiệc tùng triền miên, chắc hẳn nhiều "dân nhậu" đang cảm thấy cơ thể rệu rã. Khảo sát của tổ chức IQ cho thấy 60% người Thụy Điển uống nhiều cồn hơn hẳn trong mùa hè. Nhưng khi quay lại cày cuốc, làm sao để "cai" nhậu và đưa cơ thể về trạng thái cân bằng?

Chuyên gia tâm lý Stina Ingesson Hammarberg từ Viện danh giá Karolinska đã đưa ra "chìa khóa" giải quyết: Đừng hứa suông, hãy thiết lập ranh giới kỷ luật! Bí kíp đơn giản nhất là tự đặt ra luật thép: TUYỆT ĐỐI nói "Không" với cồn vào các ngày trong tuần (từ thứ 2 đến thứ 6) và chỉ tự thưởng một chút vào cuối tuần. Đặc biệt, hãy dọn sạch các loại bia rượu tích trữ trong tủ lạnh ở nhà để loại bỏ cám dỗ. Thiết lập giới…

www.svt.se

Socialdemokraterna vill avskaffa mängdrabatten, det meddelade partiets rättspolitiska talesperson Teresa Carvalho under en pressträff på fredagen. – Vårt första steg är att slopa rabatten för just sexualbrott. Det kommer vi kunna genomföra under nästa mandatperiod, säger Carvalho.

Một tin cực vui từ nền y tế Thụy Điển: Tỷ lệ tử vong do căn bệnh "tử thần" đột quỵ đã giảm hơn 55% kể từ đầu thế kỷ 21! Nhờ vậy, mỗi năm quốc gia này giành lại được sự sống cho hơn 3.300 bệnh nhân so với 2 thập kỷ trước.

Kỳ tích này đến từ hai lý do: Thứ nhất là việc kiểm soát gắt gao các nguy cơ như mỡ máu, huyết áp cao. Thứ hai là sự bứt phá của công nghệ cấp cứu như dùng thuốc làm tan cục máu đông (tiêu sợi huyết) và lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học. Đáng chú ý, 87% bệnh nhân đột quỵ tại đây được đưa thẳng vào các đơn vị chăm sóc chuyên khoa. Dù đột quỵ thường gặp ở người trên 70 tuổi, nhưng người trẻ vẫn có nguy cơ mắc phải…

www.svt.se

Dödligheten i Sverige, där stroke anges som underliggande dödsorsak, har mer än halverats under 2000-talet. – Det är en fantastisk utveckling. Ett av de största framstegen vi har sett inom medicinen under många år, säger neurologiprofessorn Bo Norrving.

Biến đổi khí hậu khiến mùa xuân đến sớm đang tạo ra "thời kỳ vàng" cho bọ chét bùng phát. Tính đến cuối tháng 7, Thụy Điển ghi nhận 213 ca nhiễm viêm não TBE (tăng vọt so với các năm trước). Virus này cực kỳ nguy hiểm, có thể gây biến đổi nhân cách, liệt cơ và tử vong. Một số địa phương đã phải đài thọ 100% chi phí tiêm vắc-xin cho trẻ em. Chuyên gia y tế nhấn mạnh: Tiêm phòng đầy đủ là "tấm khiên" duy nhất bảo vệ bạn trước loài côn trùng bé nhỏ nhưng mang mầm bệnh chết người này.

www.svt.se

Antalet fall av TBE-smitta från fästingbett ökar stadigt. I år har 213 personer smittats – vilket är en klar ökning mot tidigare år.

Chuyên gia từ Đại học KTH khẳng định không có con số 2 lít cố định cho tất cả mọi người. Người ngồi văn phòng chỉ cần 1 lít, nhưng người lao động ngoài trời nắng có thể cần tới 10 lít nước/ngày. Khi mệt mỏi, khô miệng hay suy giảm trí nhớ xuất hiện, đó là lúc cơ thể đang "kêu cứu" vì mất nước. Đặc biệt, người nhà cần chủ động ép trẻ em và người cao tuổi uống nước thường xuyên, bởi hệ thống báo khát của hai nhóm này hoạt động không nhạy bén.

www.svt.se

Ett högre vattenintag än vanligt är nödvändigt när temperaturerna stiger. Men exakt hur mycket vatten ska man dricka för att må bra? Forskaren Mare Sundström reder ut saken.

Một đợt bùng phát phấn hoa cỏ với nguy cơ cao đến rất cao đang càn quét qua Götaland, Svealand và Norrland (Thụy Điển). Đáng chú ý, cây ngải cứu dại (gråbo) đã chính thức bước vào mùa ra hoa, đe dọa nghiêm trọng đến những người có cơ địa dị ứng. Các chuyên gia y tế cảnh báo mật độ phấn hoa sẽ đặc biệt tăng vọt vào những ngày tạnh ráo, yêu cầu người dân hạn chế di chuyển gần các khu vực đồng cỏ cao.

www.svt.se

Det råder stor eller förhöjd risk för höga halter gräspollen i hela landet. Dessutom börjar gråbopollen spridas i söder.

Biến đổi khí hậu đang khiến loài bọ chét bùng phát mạnh mẽ, đẩy số ca nhiễm virus viêm não TBE tại Thụy Điển tăng vọt lên 213 ca. Điển hình là bi kịch của anh Emil (43 tuổi), sau một lần dắt chó đi dạo, virus TBE đã tấn công tàn phá hệ thần kinh khiến anh liệt cả tay chân. Nguyên nhân lớn nhất là do anh chưa tiêm phòng đầy đủ. Đây là bài học đắt giá cho bất kỳ ai thích các hoạt động ngoài trời.

www.svt.se

Över 200 svenskar har smittats med TBE hittills i år, en kraftig ökning jämfört med 2025. Emil Karlsson, 43, fick ett fästingbett på sin tomt för sju år sedan – och är fortfarande rullstolsburen.

Khoảng 50% thú cưng tại Thụy Điển đang đối mặt với nguy cơ béo phì nghiêm trọng. Hiện các chuyên gia đang thử nghiệm lâm sàng các loại thuốc giảm cân tương tự Ozempic cho chó mèo. Tuy nhiên, giới chuyên môn nhấn mạnh rằng thuốc men chỉ là phụ, nguyên nhân cốt lõi vẫn nằm ở việc chủ nuôi cho ăn vô tội vạ. Giải pháp tốt nhất vẫn là sự "cứng rắn" của chủ nhân trong việc duy trì chế độ ăn khoa học cho thú cưng của mình.

www.svt.se

Omkring hälften av Sveriges sällskapsdjur är överviktiga. Nu undersöks möjligheten för att fetmaläkemedel, likt Ozempic, ska kunna användas även för hundar och katter. – Har man försökt med allt annat, då kan det vara lämpligt, säger Henrik Rönnberg, professor i veterinärmedicin vid Sveriges lantbruksuniversitet

Chính phủ Thụy Điển đề xuất lệnh cấm triệt để hóa chất toxic PFAS (dự kiến có hiệu lực từ 1/1/2028) áp dụng cho quần áo, mỹ phẩm, dụng cụ nhà bếp... PFAS là hóa chất nhân tạo cực kỳ khó phân hủy, tích tụ trong cơ thể gây tổn thương gan, suy giảm miễn dịch và ảnh hưởng thai nhi.

Thách thức lớn nhất hiện nay là ngăn chặn các sản phẩm nhập khẩu độc hại qua các nền tảng thương mại điện tử giá rẻ từ Trung Quốc (như Shein, Temu). Thụy Điển sẽ tăng cường kiểm tra đột xuất, xử phạt nghiêm để tạo bước đệm trước khi EU ra quy định hạn chế toàn liên minh vào năm 2027.

www.svt.se

Regeringen föreslår ett förbud mot så kallade PFAS-kemikalier i flera konsumentprodukter. Men många importerade produkter kommer slinka förbi, medger miljöministern.

Đi săn đồ cũ (loppis) rất thú vị, nhưng Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Kiểm soát Hóa chất Thụy Điển vừa phát cảnh báo khẩn: Rất nhiều vật dụng quen thuộc đã qua sử dụng có thể tích tụ hoặc rò rỉ hóa chất độc hại gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.

Bên cạnh việc tránh mua đồ điện tử quá hạn hay đồ chơi nhựa mềm, người tiêu dùng cần trang bị kiến thức để phân biệt đồ cũ an toàn. Việc chọn lọc đúng không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn bảo vệ sức khỏe cả gia đình khỏi những độc tố vô hình.

https://www.sverigesradio.se/artikel/loppisfynd-och-skadliga-amnen-myndigheter-varnar

Tốc độ gia tăng các ca mắc bệnh lậu tại Thụy Điển đã có dấu hiệu chững lại, nhưng mức độ lây nhiễm trong cộng đồng vẫn duy trì ở ngưỡng cao kỷ lục. Số lượng ca bệnh đã tăng đột biến từ hơn 1.700 ca (năm 2016) lên tới hơn 4.300 ca (năm 2024).

Giới chuyên gia y tế cảnh báo bệnh lậu thường không có triệu chứng rõ ràng, dẫn đến việc lây nhiễm lan rộng âm thầm ngoài tầm kiểm soát. Điều này mang lại nguy cơ cực kỳ nguy hiểm là tạo ra các chủng vi khuẩn kháng kháng sinh trong tương lai.

Link gốc: https://www.sverigesradio.se/artikel/okningen-av-gonorre-i-sverige-har-bromsat-in

Thời tiết mùa hè nóng ẩm không chỉ khiến công tác bảo quản thực phẩm tại gia đình trở nên khó khăn hơn mà còn đang đe dọa trực tiếp đến túi tiền của người tiêu dùng tại Thụy Điển trong những tháng tới.

1. Chính thức bước vào "Tháng ẩm mốc" (Rötmånaden)

Theo cuốn lịch nông vụ truyền thống Thụy Điển (Bondepraktikan), giai đoạn từ 22–24/07 đến 22–24/08 hàng năm đánh dấu sự bắt đầu của Rötmånaden — khoảng thời gian thực phẩm dễ bị ôi thiu, nấm mốc hoặc hư hỏng nhất trong năm.

• Thời tiết quyết định độ dài: Đại diện Cơ quan Thực phẩm Thụy Điển (Livsmedelsverket) cho biết giai đoạn này không cố định mà phụ thuộc vào thời tiết; nếu mùa hè kéo dài nắng nóng và độ ẩm cao, khoảng thời gian thực phẩm dễ hỏng có thể bao trùm cả mùa hè.

• Những thực phẩm…

Theo phân tích số liệu thống kê từ hãng thông tấn AFP, đợt nắng nóng gay gắt cuối tháng 6 vừa qua đã cướp đi sinh mạng của ít nhất 12.000 người tại 9 quốc gia Châu Âu. Con số thiệt hại về người thực tế có thể còn cao hơn do nhiều quốc gia Đông Âu chưa công bố dữ liệu và các báo cáo hiện tại mới chỉ là số liệu sơ bộ.

Giai đoạn từ ngày 22 đến 28 tháng 6 đánh dấu đỉnh điểm của đợt sốc nhiệt khi nhiệt độ phá vỡ mọi kỷ lục lịch sử tại Anh và Thụy Sĩ. Hệ thống giám sát tử vong Châu Âu (EuroMOMO) ghi nhận số ca tử vong vượt mức trong tuần cuối tháng 6 lên tới 14.260 ca (tính trên 24 quốc gia với 400 triệu dân). Đây là tỷ lệ tử vong trong tháng…